پنج شنبه ۲ بهمن ۱۳۹۹ - Thursday 21 January 2021
کد خبر : 26763
تاریخ انتشار : چهارشنبه 18 نوامبر 2020 - 9:18
بازدید: -

پیشگیری از بیماری‌های اسکلتی-عضلانی


مقدمه: اختلالات اسکلتی عضلانی به علت شرایط نامناسب در محیط کار بروز می‌کند. یکی از علل ایجاد این مشکل وسایلی است که افراد در محل کار از آن استفاده می‌کنند که حتما باید استاندارد باشند. عامل دیگر احساس امنیت و آرامشی است که فرد باید در محیط کار داشته باشد تا دچار این گونه اختلالات نشود. اختلالات اسکلتی- عضلانی از مهمترین بیماریهـای شغلی هستند که […]

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

  • مقدمه:

اختلالات اسکلتی عضلانی به علت شرایط نامناسب در محیط کار بروز می‌کند. یکی از علل ایجاد این مشکل وسایلی است که افراد در محل کار از آن استفاده می‌کنند که حتما باید استاندارد باشند. عامل دیگر احساس امنیت و آرامشی است که فرد باید در محیط کار داشته باشد تا دچار این گونه اختلالات نشود. اختلالات اسکلتی- عضلانی از مهمترین بیماریهـای شغلی هستند که در بسیاری از محیط‌های کـاری شـیوع بالایی دارد. همچنین می‏توان از استعداد ژنتیکی، افزایش سن و فشار‌های روانی به عنوان عوامل خطر دیگر یاد کرد. درﺻﺪ ﺑﺎﻻیی از آسیب‌های اﺳﮑﻠﺘﯽ ﻋﻀﻼﻧﯽ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻋﺪم ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻓﯿﺰیکی اﺳﺖ. همچنین ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﯿﺸﯿﻦ ﻧﺸﺎن داده‌اند ﮐﻪ ﻋﺪم ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺑﯿﻦ ﺗﻮاﻧﺎیی ﺷﺎﻏﻞ ﺑﺎ ﻧﯿﺎزﻫﺎی ﺟﺴﻤﯽ و رواﻧﯽ ﺷﻐﻞ وی، ﺳﺒﺐ ﺑﺮوز ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎیی ﻧﻈﯿﺮ ﻣﺸﮑﻼت ایمنی و ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ، اﺧﺘﻼﻻت اﺳﮑﻠﺘﯽ ﻋﻀﻼﻧﯽ، بیماری‌های ﻗﻠﺒﯽ-ﻋﺮوﻗﯽ، اﺧﺘﻼﻻت رﻓﺘﺎری، ﻣﺸﮑﻼت ﮔﻮارﺷﯽ، ﺧﺴﺘﮕﯽ، ﮐﺎﻫﺶ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ، ﮐﺎﻫﺶ اﻧﮕﯿﺰه، اﻓﺰایش ﻏﯿﺒﺖ از ﮐﺎر و هزینه‌های ﻏﺮاﻣﺖ ﮐﺎرﮐﻨﺎن و ﮐﺎﻫﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ و بهره‌وری خواهد شد. این اختلالات به صورت علائـم دردنـاک در نواحی مختلف بدن نظیر گردن، شانه، آرنج، مچ، کمر، مفصل ران و همچنین به صورت ایجاد ضایعاتی در برخی نواحی و اندام‌ها تظاهر مـی نمایـد. انسـتیتو ایمنـی و بهداشت شغلی آمریکا (NIOSH)بیماری‌ها و عـوارض ناشی از کار را بر اساس اهمیت ملی آنها (ازلحاظ شیوع، شدت و امکان پیشگیری) طبقه بنـدی نمـوده کـه در آن WMSDs بعد از بیماری‌های تنفسی در رتبـه دوم قـراردارند. گزارشات اداره ایمنی و بهداشت شغلی آمریکـا نشان می دهد هرساله حدود ۲درصد از کـل نیـروی کـار آمریکا از اختلالات اسکلتی – عضلانی ناشی از کار رنـج میبرند.

اختلالات اسکلتی-عضلانی پدیده ای چند عاملی هستند. تمام عوامل خطر این اختلال‌ها را می‌توان در چهار عامل ژنتیکی، ریخت شناسی، روانی-اجتماعی و زیستی-مکانیکی طبقه بندی کرد. ایجاد اختلالات اسکلتی-عضلانی ناشی از کار،  به الگوی کار بستگی دارد. اعمال نیروی زیاد، حالت بدنی نامناسب، تکرار زیاد حرکت و زمان استراحت اندک به صنعت یا شغل خاصی تعلق ندارد. این عوامل در اکثر مشاغل تولیدی، خدماتی، ساختمانی و اداری یافت می‌شوند.. Bawab و همکارانش شیوع علائم اختلالات اسکلتیعضلانی در کارکنان اداری را به طور معنی‌داری در زنان بیش‌تر از مردان گزارش نموده است.. بر پایه مطالعه ملی، بار بیماری و عوامل خطرزا در ایران که در سال ۲۰۰۴ توسط اداره برنامه‌های سلامت مرکز توسعه شبکه وزارت بهداشت صورت گرفت، کمردرد، آرتروز زانو و سایر اختلالات اسکلتی – عضلانی ناشی از کار، مهم‌ترین بیماری‌های کشور پس از بیماری‌های قلبی و عروقی شناخته شدند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد بعد از بیماری‌های قلبی عروقی، کمردرد عامل ناتوانی در افراد ۴۵ سال به بالا در بین زنان و مردان است. گفتنی است، بالا بودن آمار این گونه عوارض در سطح بین‌المللی، سازمان جهانی بهداشت (WHO)‌ را بر آن داشت تا دهه اول هزاره سوم را به نام دهه مبارزه با عوارض اسکلتی عضلانی به عنوان “اپیدمی خاموش” نام گذاری کند. معمولا افرادی که شغل‌هایی مانند حروف چینی، مونتاژکاری، قطعه کاری، نویسندگی، آرایشگری و… دارند، بیشتر در معرض خطر هستند. این افراد به دلیل این که در حالت‌های ایستاده و نشسته مجبور هستند، وضعیت ثابت و محدود کننده ای را هنگام فعالیت برای بدن خود داشته باشند، اختلالات اسکلتی عضلانی مشکل عمده ای برای آنها خواهد بود. ایستادن‌های طولانی مدت روی دو پا، بالا بردن دست‌ها برای مدت زمان زیاد، خم و راست شدن مچ دست یا نشستن طولانی مدت و نوشتن مداوم، ایجاد مشکل خواهد کرد. دردهای اسکلتی عضلانی به دلیل انجام کارهای سخت در مردان شایع تر است، اما زنانی که در بعضی مشاغل مانند مونتاژ، حروفچینی، کار با کامپیوتر و نوشتن مداوم فعالیت دارند، از این مشکل مستثنی نیستند.

  • فاکتورهای مرتبط با بیماریهای اسکلتی- عضلانی:
  • شرایط فیزیکی:
  • فشار بالا
  • حرکات تکراری
  • ویبراسیون
  • وضعیت بدنی نامناسب
  • کشیدگی عضلانی
  • بلند کردن و حمل بار دستی
  • خصوصیات سازمانی:
  • اتونومی پایین/ عدم رضایت شغلی
  • عدم طراحی مناسب کار و فضای کار
  • خصوصیات و شرایط محیط کار
  • خصوصیات فردی:
  • سابقه پزشکی
  • ظرفیت جسمانی
  • سن
  • جنس
  • چاقی
  • فاکتورهای ژنتیک
  • سیگار کشیدن
  • مهمترین مناطق درگیر در اختلالات اسکلتی- عضلانی ناشی از کار:
  • کمر
  • گردن
  • شانه
  • آرنج
  • ساعد
  • مچ دست

  • عوامل به وجود آورنده مشکلات اسکلتی-عضلانی:
  • کار جسمانی سنگین Force
  • وضعیت کاری ایستا و بدون تحرک Static Posture
  • خم شدن و چرخیدن مکرر Awkward Posture
  • بلند کردن کشیدن و هل دادن اجسام Pulling and pushing the load
  • کار تکراری Repetition
  • ارتعاش Vibration
  • عوامل روحی روانی – روانی اجتماعی Psycho Social
  • استرس شغلی Contact Stress

  • بررسی پوسچرها:
  • شناخت ساختاری و عملکردی سیستم‌های اصلی در گیر حرکت از قبیل: مفاصل، استخوان، عضله و سیستم عصبی
  • وضعیت و پوزیشن‌های مطلوب و نامطلوب
  • تجزیه و تحلیل حرکات از دید گاه حرکتی و بیومکانیکی
  • شناخت اسیب‌ها و عوارض اسکلتی و عضلانی
  • ارزیابی توان فرد

اکنون مدل‌های مختلف کمی و کیفی برای اندازه‌گیری و سنجش توانایی کار شاغلین ارائه‌شده است. برخی از آن‌ها با استفاده از پارامترهای فیزیولوژیکی مانند تغییرات ضربان قلب، حداکثر اکسیژن مصرفی (Vo2max) و مبتنی بر روش‌های دستگاهی و به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم اندازه‌گیری می‌شود. حداکثر ظرفیت هوازی که معادل حداکثر اکسیژن مصرفی Vo2max است    . متداول‌ترین روش مورد استفاده برای برآورد حداکثر اکسیژن مصرفی روش‌های سـنجش توان فیزیکی، تست ورزش و ارگومتر می‌باشد ولی در بسیاری از موارد که امکانات استفاده از این روش‌ها در مکان‌های صنعتی وجود ندارد. تحت چنین شرایطی می‌توان از تست پله به‌عنوان روش جایگزین اسـتفاده کرد.

با توجه به اهمیت تعادل در انجام فعالیت‌های روزمره و اجرای مؤثر مهارت‌های حرکتی تاکنون مطالعات زیادی در مورد تعادل، کنترل پوسچر و عوامل مؤثر در بهبود آن انجام شده است. محققین معتقدند تمرین‌های تعادلی با بهبود ارتباطات عصبی عضلانی موجب کاهش خطای حس عمقی می‌گردند. چندین مداخله برای کاهش میزان MSD مربوط به کار پیشنهاد شده است ، از جمله:

  • کنترل مدیریتی: تغییر الگوی کار
  • کنترل مهندسی: مداخلات ارگونومیک
  • تعدیل کار یا طراحی مجدد ایستگاه کار
  • کاهش بلندکردن و حمل بار
  • کاهش حرکات نامناسب بدنی
  • بهبود شرایط فیزیکی محیط کار
  • ارزیابی قبل از استخدام
  • تعدیل فاکتورهای خطر فردی
  • کمپین‌های ترک سیگار.

عضلات برای عملکرد صحیح به اکسیژن رسانی نیاز دارند. این فرآیند با پمپاژ اکسیژن به عضله رخ می‌دهد. انقباض طبیعی عضله در روند حرکت دینامیک مواد زائد را از بین می‌برد. حالت‌های استاتیک از این روند جلوگیری می‌کنند ، در نتیجه اکسیژن کمتری به عضلات و تجمع اسید لاکتیک منجر می‌شود و بدنبال آن خستگی و آسیب احتمالی ایجاد می‌شود.بهترین روش درمان اختلالات اسکلتی – عضلانی مربوط به کار ، پیشگیری است. برخی شواهد در مورد اثربخشی تمرینات تقویت کننده در کاهش MSD مربوط به کار وجود دارد. همچنین تمایل و استفاده از تمرینات کششی برای کاهش خطر MSD مربوط به کار افزایش یافته است. با این حال ، در مورد نتایج خاص برنامه‌های کششی اطلاعات کمی در دست است. ماهیچه‌ها هنگام قرار گرفتن در معرض استرس به آرامی کشیده می‌شوند و با از بین رفتن استرس به آرامی به طول اصلی خود باز می‌گردند. با این حال ، اگر کششی برای مدت طولانی پایدار باشد ، یا اگر قبل از کشش جدید بهبود ناچیزی وجود داشته باشد ، واحد تاندون عضلانی به طول اولیه خود بر نمی گردد. اگر کششی برای مدت طولانی پایدار باشد ، یا اگر بهبود ناکافی قبل از کشش جدید وجود داشته باشد ، واحد عضله – تاندون به طول اولیه خود برنمی گردد. با حفظ کشش به مدت ۳۰ ثانیه (نه فرکانس و نه مدت زمان بیشتری نتیجه را تحت تأثیر قرار نمی دهد)، انطباق عضلات افزایش می‌یابد.

  • دو راه برای بهبود کنترل پوسچر پیشنهاد شده است:
  • روش اول اعمال کشش استاتیک البته بر اساس اصول نظری می‌باشد. Roberts و همکارش نشان دادند که ۱۵ ثانیه کشش سبب بهبود بیشتر دامنه حرکتی اکتیو نسبت به کشش ۵ ثانیه می‌شود. همچنین Handrakis و همکاران نشان دادند که ۱۰ دقیقه کشش استاتیک حاد باعث افزایش تعادل دینامیک در افراد میانسال فعال می‌شود.
  • روش دوم پیشنهادی برای بهبود حس عمقی استفاده از ویبریشن می‌باشد. واکنش پیچیده بدن انسان به ویبریشن ناشی از ساختار بیومکانیکی پیچیده بدن و همین‌طور ناشی از حساسیت گیرنده‌های مکانیکی می‌باشد.

دکتر سیدجلیل میرمحمدی میبدی، متخصص طب کار و بیماری‌های شغلینکاتی را بیان کرده است که می‌تواند اختلالات اسکلتی – عضلانی مربوط به شغل را کاهش دهد: اختلالات اسکلتی عضلانی مرتبط با کار نوعی بیماری شغلی به حساب می‌آید. این گونه اختلالات معمولا به علت قرار گرفتن بدن در وضعیت نامطلوب هنگام کار کردن یا استفاده از میز و صندلی نامناسب و غیراستاندارد تشدید می‌شود. زمانی که از صندلی نامتناسب با ابعاد بدن (غیرارگونومیک) استفاده شود، اختلالات افزایش پیدا خواهند کرد. یکی از اجزای مهم صندلی، دستگیره ای است که قابلیت تنظیم ارتفاع را انجام می‌دهد. همچنین باید سطح نشیمن صندلی استاندارد، گود و لبه آن گرد باشد. هنگام نشستن روی صندلی زاویه بدن و ران پا باید بین ۹۰ تا ۱۱۰ درجه، زاویه ران و ساق پا ۹۰ تا ۱۰۰ درجه و زاویه ساق پا و خود پا ۹۰ درجه باشد.

  • توصیه‌های پیشگیری:
  • افرادی که شرایط فعالیت آن‌ها به گونه ای است که معمولا نشسته کار می‌کنند، باید به ازای هر یک ساعت کار، مدت ۱۰ دقیقه به صورت ایستاده استراحت کنند و دو تا سه دقیقه از ۱۰ دقیقه استراحت خود را به نرمش‌های بسیار ساده اختصاص دهند.
  • افرادی که فعالیت کاری آنها به صورت ایستاده است نیز باید به ازای هر یک ساعت کار، ۱۰ دقیقه بنشینند. افرادی که به صورت طولانی مدت مجبور به ایستادن هستند، باید از ایستادن روی دو پای خود خودداری کنند، این افراد می‌توانند یک پای خود را روی زمین و پای دیگر خود را روی شیئی مانند زیرپایی، چند سانتی متر بالاتر از پای دیگر به حالت بالا رفتن از پله قرار دهند و هر ۱۰ دقیقه جای پاهای خود را با هم عوض کنند.
  • حرکات قرینه : معمولا اکثر فعالیت‌های روزانه با دست، گردن، عضلات پشت و پاها انجام می‌شوند، فرد باید بین دو تا سه دقیقه عضلات اندام‌های ذکر شده را شل کرده و استراحت دهد تا خستگی آن‌ها رفع شود.
  • معضل بعدی دردهایی است که در کمر و بندشانه‌ها به دلیل استفاده زیاد از دست به وجود می‌آید. برای استراحت دست‌ها از نرمش‌های ساده ای که مربوط به شانه‌ها می‌شود، می‌توان استفاده کرد. معمولا کسانی که از مچ دست‌های خود استفاده می‌کنند و حرکت‌های تکراری مداومی در این ناحیه از دست خود دارند، به علت التهاب عصب «مدین» دچار گزگز و خواب رفتگی در کف دست می‌شوند. این افراد نیز می‌توانند هنگام استراحت از مچ بند‌هایی قوی که مانع از چپ و راست شدن مچ دست می‌شود، استفاده کنند.
  • در شغل‌هایی که فرد ناچار است دائم از پله بالا و پایین برود، معمولا بالا رفتن از پله را به این افراد توصیه می‌کنیم، اما پایین آمدن از پله‌ها می‌تواند باعث فشار و ضربه مکرر به دیسک بین مهره ای و غضروف‌های مفاصل پا شود و در مدت زمان طولانی باعث ایجاد آسیب و دردهای اسکلتی عضلانی در کمر و همچنین زانو خواهد شد. به همین دلیل توصیه می‌شود هنگام پایین آمدن از پله‌ها آهسته حرکت کرد یا از آسانسور استفاده نمود.
  • موقع کار کردن باید سر، گردن، شانه، مچ دست و آرنج در وضعیت طبیعی خود قرار گیرند.
  • نشانگر رایانه و وسایل مورد نیاز خود را نزدیک دست قرار دهید. در هنگام کار مچ خود را در حالت طبیعی قرار دهید و فقط کمی به جلو خم شوید.
  • اجتناب از بلند کردن و چرخش همزمان تا حد ممکن
  • اجتناب از بالا بردن اجسام سنگین به بالای سر
  • استفاده از جرثقیل ، بالابر ، و دیگر وسایل کمکی
  • امتحان کردن وزن شیء مورد نظر قبل از بلند کردن با
  •  ناخنک زدن به یک گوشه آن ( محک زدن )
  • گرفتن کمک از دیگران وقتی جسم مورد نظر سنگین است
  • حرکت کششی مفاصل بزرگ مانند شانه، آرنج، گردن و انقباض شدید و سپس رهاسازی عضلات باعث می‌شود مواد شیمیایی سمی از ماهیچه خارج شود.
  • به حداقل رساندن مشکلات کمرتان با ورزش و تمرین جهت قوی ساختن عضلات کمر ، لگن و ران
  • خواب مناسب (۷ تا ۸ ساعت) – زمان مناسب
  • رژیم غذایی
  • بار کاری را بایستی طوری سازماندهی نمود که کارهای دشوار و خطرناک در اوایل شیفت انجام شود

از لحاظ علمی به اثبات رسیده است که استرس، ارتباط مستقیمی با افزایش اختلالات اسکلتی عضلانی دارد. موارد استرس زا باید رفع شود، با کنترل مهندسی و اداری، سرو صدا را کاهش داده و حجم بالای کار را باید با افزایش مدت زمان انجام آن فعالیت کاهش داد.
گوش کردن به موسیقی ملایم در محیط کار و توجیه افراد در مورد شغل شان می‌تواند عوامل استرس زا را کاهش دهد.

یکی دیگر از اختلالات اسکلتی-عضلانی CTD(اختلالات تراکمی تجمعی) است که ناشی ازحرکات تکراری مچ، انقباض تاندونهای کانال، FLXیا EXT شدید مچ، سرمای محیطی، ارتعاش و… است.

جهت پیشگیری از آن:

  • مراقبت از سلامت عمومی
  • ماندن در وزن سالم ، عدم استعمال دخانیات و ورزش منظم.
  • عضلات بازو ، دست و انگشت خود را قوی و انعطاف پذیر نگه دارید.
  • فعالیتی را که فکر می‌کنید می‌تواند باعث بی حسی انگشت ، دست یا مچ دست یا درد شود ، متوقف کنید.
  • از حرکات دست و مچ استفاده کنید که فشار و حرکت را به طور مساوی در سراسر دست و مچ دست پخش می‌کند. به عنوان مثال ، مچ دست خود را صاف نگه دارید یا فقط کمی خم شوید. از فعالیت‌هایی که مچ دست را برای مدت طولانی خم یا پیچ می‌کند ، خودداری کنید.

بیشتر CTD‌ها در گروه گرفتگی عصب یا التهاب بافت نرم قرار می‌گیرند.

 

نویسنده :

چه امتیازی می دهید؟
5 / 5.00
[ 2 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

fireindex نمایشگاه مجازی صنایع ایمنی و اطفا تهران نمایشگاه تخصصی مجازی بهداشت،ایمنی،محیط زیست،انرژی ipas تبلیغات تبلیغات تبلیغات