جمعه ۶ مرداد ۱۳۹۶ - Friday 28 July 2017
کد خبر : 17939
تاریخ انتشار : شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۶ - ۱۰:۴۳
بازدید: بازدید: 611

مقاله(قسمت 2)

وضعیت سلامت روان افراد زلزله زده


۱۴-۸-۱۹-۱۳۱۵۲۰۱۹
این مطالعه نشان داد 2/36 درصد زنان و 2/23 درصد مردان بازمانده از زلزله مورموری از ابتلا به اختلال روانی رنج میبرند.

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

این مطالعه نشان داد ۲/۳۶ درصد زنان و ۲/۲۳ درصد مردان بازمانده از زلزله مورموری از ابتلا به اختلال روانی رنج میبرند. درمجموع ۷/۳۰ درصد افراد مورد مطالعه مشکوک به اختلال روانی بوده اند. از نظر گروه سنی، ۲/۲۹ درصد افراد دارای ۳۰ سال سن و کمتر، ۳۰ درصد افراد ۴۵-۳۱ سال سن و ۷/۳۷ درصد افراد ۴۶ سال و بیشتر  مشکوک به اختلال روانی هستند. از نظر وضعیت تاهل، ۳۰درصد افراد مجرد و متاهل، ۳۴ درصد افراد بیوه و ۵/۳۷ درصد افراد مطلقه از ابتلا به اختلال روانی رنج می برند. از نظر تحصیلات، ۸/۳۵ درصد افراد بیسواد، ۳/۳۲ درصد افراد با تحصیلات ابتدایی و متوسطه، ۷/۲۹ درصد افراد دیپلم، ۲/۲۷ درصد افراد با تحصیلات فوق دیپلم و ۲۷ در صد افراد دارای لیسانس و بالاتر از مشکلات روانی رنج می برند. در این مطالعه ۹/۲۵ درصد زنان خانه دار، ۴/۲۲ درصد افراد شاغل، ۴/۶۱ درصد افراد بیکار و ۱/۲۸ درصد افراد مشغول به تحصیل از ابتلا به اختلالات روانی رنج می برند.. این یافته ها گویای آن هستند که بلایای طبیعی موجبات آسیب پذیری بیشتر افراد را فراهم می آورند. در راستای تایید این مطلب  آزمون t بر روی میانگین نمره افراد آسیب دیده و آسیب ندیده در دو پرسشنامه سرمایه اجتماعی و سلامت روان، گویای آن است که در زمینه متغیرهای سرمایه اجتماعی و سلامت روان، تفاوت معنی‌داری بین دو گروه وجود ندارد. این عدم تفاوت می تواند نشان دهنده این مطلب باشد که زلزله روی تمامی افرادی که در منطقه آسیب قرار دارند تاثیر داشته و سلامت روانی و اجتماعی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. با توجه به گذشت ۲ سال از وقوع زلزله، نتایج نشان می دهد که خدمات ارائه شده در زمان وقوع و پس از آن بدلیل عدم استمرار خدمات اثربخشی کافی را نداشته و بازماندگان از تاثیرات طولانی مدت روانی و اجتماعی بحران برخوردارند.

بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و سلامت روان در افراد مورد مطالعه

نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده های آماری این تحقیق حاکی از آن است که بین سرمایه اجتماعی و سلامت روان بازماندگان مورد مطالعه، ارتباط معنی دار وجود دارد، بدین معنی که  هر اندازه فرد از سرمایه اجتماعی بالاتری برخوردار بوده، از سلامت روان بیش تری برخوردار بوده است.  نتیجه بدست آمده این مطالعه، با دیدگاه سازمان جهانی بهداشت پیرامون سلامتی همسو است، این سازمان در تعریف سلامتی سه بعد جسمی، روانی و اجتماعی را مطرح میکند که مرتبط با هم بوده و اختلال در یکی، دو بعد دیگر را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. این نشان می دهد که بین سلامت روان و سرمایه اجتماعی رابطه متقابل وجود داشته  و ارتقای هر یک میتواند بر دیگری تأثیرگذار باشد. پوتنام معتقد است سرمایه اجتماعی به درک سازوکارهایی می انجامد که با استفاده از آنها پیامدهای مثبتی همچون سطح بالای سلامتی را به همراه خواهد داشت. فشار روانی را کاهش می دهد، هنجارهای سلامت را تقویت می کند، و حتی به خودی خود سیستم ایمنی و سلامت روانی و اجتماعی افراد را تقویت میکند(پاتنام، ۲۰۰۰؛ ۳۲۷).

جدول الف:   همبستگی پیرسون بین سرمایه اجتماعی و سلامت روان در افراد موردمطالعه

 

     نام متغیر هاضریب همبستگیدرجه آزادیسطح معنی داری
سرمایه اجتماعی و سلامت روان۱۴۷/۰۳۶۸۰۰۵/۰ P=

اطلاعات جدول الف، دلالت براین دارد که میان سرمایه اجتماعی و سلامت روان بازماندگان مورد مطالعه، ارتباط معنی دار وجود دارد.

به منظور بررسی تفاوت معنی دار بین میانگین نمرات افراد در متغیرهای سرمایه اجتماعی و سلامت روان برحسب عوامل دموگرافیک، از آزمون t مستقل استفاده شده است. یافته های مربوط به تفاوت معنی دار بین میانگین نمرات زنان و مردان مورد مطالعه در جدول ب، آورده شده است.

 

 

جدول جدول ب:    مقایسه میانگین و انحراف معیار نمره افراد در پرسشنامه‌ سرمایه اجتماعی و سلامت روان بر حسب جنس

متغیر/                  گروهمیانگینانحراف معیارtDfسطح‌

معنی‌داری

سرمایه اجتماعیزنان۹۹/۶۷۳۶/۱۱۰۳/۲۳۶۶ ۰۴/ ۰<  p
مردان۴۰/۷۰۸۷/۱۰
سلامت روانزنان۷۶/۶۳۰/۴۱۷/۲۳۶۶۰۳/ ۰<  p
مردان۸۱/۵۶۸/۴

 

مقایسه میانگین نمرات افراد مورد مطالعه ارائه شده در جدول ب، دلالت براین دارد که در این مطالعه میانگین نمرات مردان مورد مطالعه در پرسشنامه سرمایه اجتماعی، بیش از میانگین نمرات مردان بوده است، انجام آزمون t مستقل بر روی میانگین نمرات دو گروه، نشان دهنده این است که بین میانگین نمرات زنان و مردان مورد مطالعه در زمینه سرمایه اجتماعی، تفاوت معنی‌دار وجود دارد (۰۵/۰(P<.  آزمون t مستقل بر روی میانگین نمرات سلامت روان دو گروه (جدول ب)، نشان دهنده این است که بین میانگین نمرات سلامت روان زنان و مردان مورد مطالعه، تفاوت معنی‌دار وجود دارد (۰۵/۰(P<.

همچنین رگرسیون چند متغیره به روش ورود و گام به گام بر روی مولفه های پرسشنامه سلامت روان و سرمایه اجتماعی گویای آن است که از بین مولفه های سلامت روان، مولفه عملکرد اجتماعی قوی ترین متغیر پیش بینی برای تبیین واریانس سرمایه اجتماعی می باشد و از بین مولفه های سرمایه اجتماعی، بعد ارتباطی قوی ترین متغیر پیش بین برای تبیین واریانس سرمایه اجتماعی می باشد. این یافته ها با نتایج تحقیقات ایمان و همکاران(۱۳۸۵)۳۲، مرادی و حسینی (۱۳۸۶)۳۳، کامران و ارشادی(۱۳۸۸)۱۳، و خیرالله پور (۱۳۸۸)۳۴، همسویی دارد بنظر آن ها، ارتباطات اجتماعی و عملکرد اجتماعی بیشترین تاثیر را در سرمایه اجتماعی و سلامت روان برعهده دارد.  بررسی های پولاک و نیزبک (۲۰۰۴)۳۵، هارفام و همکاران (۲۰۰۴) ۳۱و راجیب شاو (۲۰۰۴)۱۵، نیز نشان دادند افرادی که احساس تعلق و همبستگی اجتماعی بالاتری دارند از ارتباطات بین فردی موثر و عملکرد و کارآیی بیشتری برخوردار بوده و از سلامت روانی اجتماعی مناسب تری برخوردارند.

جدول ج:نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه مربوط به مولفه های سرمایه اجتماعی و سلامت روان

 با روش گام به گام(Stepwise)

                       شاخص آماری

 

 

متغیرهای پیش بین

 

همبستگی

چندگانه

MR

 

ضریب تعیین

RS

 

نسبت F

احتمال P

 

 

 

ضرایب

رگرسیون B   و β

مقدار ثابت

(a)

 

 

۱
۱- بعد ارتباطی۱۴۶/۰۰۲۱/۰F=8.036

P<0.005

B=0.166

β=۰٫۱۴۷

t=2.833

p=0.005

۳۱۱/۲

براساس یافته های جدول ج،  نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون با روش گام به گام، نشان می دهد که از بین مولفه های سرمایه اجتماعی، بعد ارتباطی قوی ترین متغیر پیش بین برای تبیین واریانس سلامت روان می باشد.

نتیجه گیری توجه به سرمایه اجتماعی به خصوص در مواقع بحرانی در قالب گروه های اجتماع محلی و خویشاوندی و عضویت در این گروه ها و ارائه خدمات حمایت روانی اجتماعی به بازماندگان میتواند ارتقای سلامت بازماندگان را در بر داشته باشد. برنامه های آمادگی یا پاسخگویی به بحران را تسریع نموده، سبب ارتقاء بیش از پیش سرمایه اجتماعی و سلامت روان در آنها شود.

افراد در صورت قرار داشتن در یک شبکه ارتباطات اجتماعی غنی و قوی می توانند به حمایت متقابل از یکدیگر پرداخته و با صرف هزینه و زمان کمتر، اهداف خود را محقق سازند؛ که بدین ترتیب ملزومات ارتقا و بهبود سلامت روان آنها فراهم می گردد. در سایه  همین روابط است که هنگام وقوع پدیده های طبیعی، بازماندگان  دارای سرمایه اجتماعی بالا، به کمک دیگر هموطنان خود پرداخته و کارآیی مناسب تری را از خود بروز می دهند. در جامعه مورد مطالعه ( روستاهای استان ایلام)،  شکل گیری سرمایه اجتماعی به خصوص در مواقع بحرانی در قالب گروه های اجتماع محلی با مناسبات ایلی، قومی و خویشاوندی و طبق نظریه کلمن، عضویت در این گروه های اجتماعی می تواند دستیابی به مسیر سلامت را در آنها تامین نماید. لذا شکل گیری روابط در گروه های اجتماع محلی و خویشاوندی، می تواند برنامه های آمادگی یا پاسخگویی به بحران را تسریع نموده سبب ارتقاء بیش از پیش سرمایه اجتماعی و در نتیجه سلامت روان گردد.

پیشنهادات

  • جهت به دست آوردن نتایج قابل تعمیم تر محققین بعدی این پژوهش را به هنگام وقوع بلایا انجام داده تا بتوان مقایسه ای با نتایج تحقیق در شرایط بعد از بحران به انجام رسانید.
  • با توجه به ارتباط بین بعد ارتباطی و شناختی سرمایه اجتماعی با سلامت روان، پیشنهاد می‌شود با برگزاری دوره‌های آموزشی مهارت‌های ارتباطی نسبت به توانمندی بازماندگان در استفاده بهینه از مهارت ارتباط بین فردی موثر و همچنین عملکرد اجتماعی بازماندگان گام برداشت.
  • سرمایه اجتماعی از جمله ابعاد  اجتماعی و معنوی سلامتی بشمار می‌آید که تا کنون توسط مسئولین و برنامه ریزان اجرایی و سلامت کشور،  مورد توجه لازم  قرار نگرفته است.  لذا پیشنهاد می‌گردد نقش سرمایه اجتماعی در سلامت و رفاه افراد جامعه مورد توجه واقع شده و در این خصوص همایش‌ها و سمینار‌های کاربردی در کشور برگزار شود.
  • در راستای پرداختن به نقش سرمایه اجتماعی و سلامت روان در خانواده و جامعه، ابزارهای استاندارد دیگری نیز بکار گرفته شود و جنبه های فرهنگی و اجتماعی، در مطالعات بعدی لحاظ گردد.

مراجع

۱٫خلاصه مقالات سومین کنگره بین المللی بهداشت درمان و مدیریت بحران در حوادث غیرمترقبه (۱۳۸۵). موسسه آموزش عالی کاربردی هلال ایران. تهران، ص ۲٫

  1. نجاریان بهمن، براتی سده فرید. (۱۳۷۹). پیامدهای روانشناختی فاجعه ها. تهران: نشر مسیر، صص ۵۳-۵۲٫

۳٫جهانگیری کتایون، پور حیدری غلامرضا. (۱۳۸۹). مبانی مدیریت جامعه محور بحران. موسسه آموزش عالی علمی کاربردی هلال ایران، تهران:   چاپ اول، صص ۱۴۲-۳۱٫

۴٫شجاع محسن؛    شهناز ریماز؛    محسن اسدی لاری؛    سیدعباس باقری یزدی؛    محمدرضا گوهری. (۱۳۹۲). بررسی سلامت روان و رابطه آن با سرمایه اجتماعی سالمندان. فصلنامه پایش، سال دوازدهم؛    شماره چهارم، صص ۳۵۳-۳۴۵٫

۵٫جان حسنی علی؛    امیدعلی احمدی؛    اکبر مجدالدین؛    آمنه خلیل خلیلی. (۱۳۸۹). سرمایه اجتماعی و رابطه آن با پایگاه اجتماعی– اقتصادی در میان جوانان شهرسازی شهرسازی مازندران. جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، صص ۱۵۶-۱۵۰٫

۶٫نجف آبادی ابراهیم؛    اعظم؛    عزت الله سام آرام. (۱۳۹۲). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و احساس شادی(مورد مطالعه زنان ۱۵-۲۴ ساله شهر اصفهان). جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، سال دوم؛    شماره پنجم؛    ص ۲۹-۱۰٫

  1. حقیقتیان منصور؛ منیژه عبداللهی. (۱۳۹۰). عوامل موثر بر تعهد اجتماعی بین دانش آموزان مقطع دبیرستان شهر اصفهان. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران؛ سال دوم؛    شماره چهارم، ص ۶۸٫

۸٫زند رضوی سیامک. (۱۳۸۸). جامعه شناسی و مدیریت بحران-تجربه بم. تهران، نشر قطره، صص ۱۲۵-۱۲۴٫

  1. گنجی، حمزه، ۱۳۸۳، بهداشت روانیْ تهران، انتشارات ارسباران

۱۰٫٫ سیدان فریبا؛    محبوبه عبدالصمدی. (۱۳۹۰). رابطه سرمایه اجتماعی و سلامت روان زنان و مردان. فصلنامه علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی؛    سال یازدهم؛    شماره ۴۲؛    صص ۲۴۸-۲۳۱

  1. عنبری موسی. (۱۳۸۷). جامعه شناسی فاجعه: کندوکاوی علمی پیرامون حوادث و سوانح در ایران. تهران: موسسه انتشارات دانشگاه تهران؛    صص ۷۱-۶۸٫
  2. سیدان فریبا؛ محبوبه عبدالصمدی. (۱۳۹۰). رابطه سرمایه اجتماعی و سلامت روان زنان و مردان. فصلنامه علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی؛ سال یازدهم؛    شماره ۴۲؛    صص ۲۴۸-۲۳۱

۱۳٫کامران فریدون؛    خدیجه ارشادی. (۱۳۸۸). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی شبکه و سلامت روان. فصلنامه پژوهش اجتماعی؛    سال دوم؛    شماره سوم؛    صص ۵۲-۳۱٫

-۱۴٫ Brenda Murphy,  Holly Dolan,  Social Capital & Disaster Managemment: Building Capacity Interim Report: February 2003 , P13

  1. Yuko Nakagawa & Rajib Shaw ,SOCIAL CAPITAL AND DISASTER RECOVERY: A COMPARATIVE CASE- STUDY OF KOBE AND GUJARAT EARTHQUAKE, , 13th World Conference on Earthquake Engineering

Vancouver, B.C., Canada,August 1-6,2004, Paper No. 771

۱۶٫

. Desilva, Mary J & et at (2007): Social Capital & Mental Healht: A Comparative Analysis Of Four Low Income Countries. Social  Science & Medicine. V 62, 3072 – ۳۰۸۳

  1. چلبی، مسعود و مبارکی، محمد، ۱۳۸۴، تحلیل روابط سرمایه اجتماعی و جرم در سطوح خرد و کلان، مجله جامعه شناسی ایران، دوره۶، شناره ۲: ۳-۴۴

۱۸٫قاسمی پور ، مریم . جهانبخش گنجه،سحر( ۱۳۸۸)، رابطه حمایت اجتماعی و سلامت روان در دانشجویان شهرستان خرم آباد، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پزشکی لرستان، دوره دوازدهم، شماره ۱٫ بهار ۱۳۸۹

۱۹٫٫ Putnam,Robert(2000).Bowling Alone:  The Collaps And Revival Of American Community.Newyork:  Simon Sehuster

۲۰ اجتهادی، مصطفی، ۱۳۸۶، سرمایه اجتماعی، پژوهشنامه علوم انسانی، شماره ۱-۱۲

  1. شارع پور، محمود۱۳۸۸، سنجش سرمایه اجتماعی در کهکیلویه و بویراحمد، یاسوج، استانداری سازمان کهکیلویه و بویر احمد

۲۲٫

Szreter, S. And Woolcock, M. (2004). “Health By Association Social Capital, Social Theory. And The Public Health”. International Journal Of Epidemiology. 33(4) , 650-667

۲۳٫

De Silva,Mary(2005).”Context And Composition?Social Capital And Maternal Mental Health In Low Income Countries”PHD Thesis,University Of London

  1. بوردیو،پیر، ۱۳۸۴، شکل های سرمایه چاپ شده در سرمایه اجتماعی (اعتماد، دموکراسی،توسعه)، گردآوترری کیان تاج بخش،
  2. کلمن، جیمز، ۱۳۸۶، بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه منوچهر جوری، تهران، تشرفی
  3. فوکویاما، فرانسیس، ۱۳۸۵، پایان نظم، سرمایه اجتماعی و حفظ آن، ترجمه غلامعباس توسلی، تهران، حکایت قلم و فن

۲۷٫

WHO (2004) Promoting Mental Health:  A Report Of The World Health Organization,Department Of Mental Health.University Of Melbouren

 

۲۸٫مسعود نیا، ابراهیم، ۱۳۸۹، جامعه شناسی پزشکی، تهران:   انتشارات دانشگاه تهران

۲۹٫

Cohen S. Cottlieb BH.Underwood LG.(2000) Social Relationships And Health,  In:   Cohen S. Underwood LG. Cottlieb BH. Eds. Social Sopport Measurement And Intervention. A Guide For Health And Social Scientists. Newyork Oxford University Press. 3-25

۳۰٫

Kawacchi. I , Berkman. LF. (2000). Social Tees And Mental Health. Medlind. Pubmed (WWW. Hebi.nlm.nih.gor)

۳۱٫

Harpham, Traidy & et.at (2004). Mental Health. Social Capital In Cali.Colombia, Social Science & Medicine. Vol 58,2267-2277

 

۳۲٫٫ایمان، محمدتقی. مرادی، گلمراد. حسینی رودبارکی، سکینه (۱۳۸۷)، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با سلامت روانی دانشجویان، مورد مطالعه دانشگاه های تهران و شیراز، خلاصه مقالات اولین همایش سراسری علوم انسانی، اصفهان، معاونت پژوهشی دانشگاه

  1. بزازیان، سعیده، رجایی، یدا…، ۱۳۸۶، رابطه بین موقعیت اقتصادی – اجتماعی با سلامت روانی و جسمانی، فصلنامه روان شناسان ایرانی، سال سوم، شماره ۱: ۲۴۸-۲۳۷

۳۴٫خیرالله پور، اکبر(۱۳۸۳)، بررسی عوامل اجتماعی موثر بر  سلامت روانی با تاکید بر  سرمایه اجتماعی، مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: محمد صادق مهدوی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

۳۵٫

Pullack.C.H. ,Knesebech.O. (2004). Social Capital dnf Health Among Aged: Comparisons Between United States & Germany. Healht & Place. V10. 383- 391

 

نویسنده :

نمایشگاه cpse نمایشگاه isaf نمایشگاه cpse
چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

ساملباس کار خادمچهارمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSEتبليغات تبليغات تبليغات تبليغات تبليغات
test