جمعه ۲۷ مرداد ۱۳۹۶ - Friday 18 August 2017
کد خبر : 18403
تاریخ انتشار : یکشنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۵
بازدید: بازدید: 211

مقاله

فن آوری ضد انفجار سوخت


images
  کشف نفت، اختراع خودرو، هواپیما و سایر وسایل نقلیه، زندگی بشر را وارد مرحله تازه ای نموده که به عنوان نمونه امروزه استفاده از سوخت های فسیلی بخش لاینفکی از زندگی روزمره انسان را تشکیل داده است.

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

مقدمه

کشف نفت، اختراع خودرو، هواپیما و سایر وسایل نقلیه، زندگی بشر را وارد مرحله تازه ای نموده که به عنوان نمونه امروزه استفاده از سوخت های فسیلی بخش لاینفکی از زندگی روزمره انسان را تشکیل داده است. همزمان با گسترش و توسعه مصرف فرآورده های سوختی نگرانی های متعددی همچون مخاطرات حین اکتشاف، استحصال، نگهداری، انتقال، استفاده و… نیز گریبانگیر جوامع می باشد. گرچه میزان عرضه و تقاضای این محصولات توأمان درحال رشد است، لیکن پیشرفت تکنولوژی برای کاهش خطرات احتمالی آنها اکثراً محدود به روشهای سنتی کشف، اعلام و اطفاء حریق می باشد که دراین خصوص نیز کماکان کاستی های متعدد در نگرش های جهانی به این مقوله از دید متخصصین ایمنی دور نیست. مروری بر آمار حوادث انفجار و اشتعال مخازن سوخت و نیز میزان تلفات و خسارات جانی، مالی و زیست محیطی مرتبط و خصوصاً پیامدهای منطقه ای، ملی و بین المللی ناشی از اینگونه حوادث، ضرورت اتخاذ راهکارهای علمی و پیشگیرانه را دوچندان می نماید. ده ها مورد آتش سوزی در پمپ بنزین های کشور، اشتعال و انفجار متعدد باک سوخت خودروها در حوادث جاده ای، واژگونی و انفجار تانکر های حمل سوخت، حادثه نیشابور به عنوان شدیدترین حادثه در تاریخ راه آهن کشور و … تجربیات تلخی است که هر بار جان تعدادی از افراد جامعه را می گیرد.

در این میان هرزروی مقادیر معتنابهی از مواد شیمیایی و سوختی در اثر گرمای محیط نگهداری، غوطه وری هنگام انتقال و بعضاً خاصیت تبخیرشوندگی خود مواد که پیامدهای نامطلوب انسانی، اقتصادی و زیست محیطی فراوانی را به دنبال دارد را نمی توان با دیده اغماض نگریست.

طی سالیان گذشته با وجود سیستم های اعلام و اطفای حریق و انواع خاموش کننده های دستی و خودکار، آتش سوزی ها تقریباً کنترل شده اند، لیکن این سوال مطرح است که « آیا انفجار نیز قابل پیشگیری یا کنترل است ؟ »

 

مواد ضد انفجار سوخت

اخیراً متخصصین ایمنی تلاشهایی درجهت ابداع روشها و سیستم های مقرون به صرفه ای برای کاهش خطر آتش سوزی و انفجار سوخت در مخازن ذخیره انجام داده اند که ماحصل آن اختراع تکنولوژی خاصی تحت عنوان EXESS است. این محصول که شبکه ای فوق العاده سبک اسفنجی و متخلخل از جنس آلومینیوم و بصورت توپک های کوچک یا تشکی است با قرارگرفتن در مخازن سوخت یا حلال آن را به هزاران مخزن بسیار کوچک تبدیل می کند. این امر سبب می شود تا در صورت وقوع حریق، توزیع یکسان حرارت در مخزن مانع انفجار آن گردد.

 

مزایا

  • جلوگیری از انفجار

این محصول در شرایط بروز حریق یا ضربات مهلک بر بدنه مخزن با عملکرد فیزیکی بسیار ساده مانع از افزایش ناگهانی فشار در مخزن شده و با کنترل فشار داخلی عملاً ریسک انفجاری آن را حذف می نماید. هنگام حریق فشار داخل مخزن در اثر حرارت ناشی از واکنش سوختن افزایش می یابد. یکی از مکانیسم های کنترلی، تقسیم مخزن به سلول های کوچک به منظور از بین بردن فضای آزاد برای تجمع بخارات سوخت و کند نمودن سرعت سوختن و در نتیجه مهار شعله می باشد. این شبکه ها حرارت آزادشده از واکنش سوختن را در خود جذب نموده و مانع انتقال آن به مخلوط هوا و سوخت می گردد.

 

  • ممانعت از شعله وری

علت شعله وری آتش، افزایش حرارت و در نتیجه افزایش بخارات سوخت می باشدکه ضمن ترکیب شدن با هوا به شدت می سوزد. این ماده با جذب گرما، کاهش حرارت و در نتیجه کاهش بخارات سوخت، از شعله وری غیرقابل کنترل آتش جلوگیری می کند. ضمن آنکه درصورت وقوع حریق، شعله بوجود آمده توان عبور از شبکه های موجود را نداشته و حریق به راحتی اطفاء می گردد.

  • کاهش تبخیر

افزایش دمای محیط چه بصورت تدریجی یا ناگهانی و یا یکباره یا ممتد، عامل بسیار مهمی در تبخیر برخی مواد محسوب می شود که نتیجه آن جداشدن مولکولها و حرکت آنها به سطح مایع می باشد. این محصول با جذب گرمای وارده و ایجاد سدهای دفاعی لایه لایه و درهم تنیده مانع از نفوذ حرارت به عمق گشته و بدین صورت تبخیر ناخواسته مواد را تا %۵۰ کاهش می دهد که این مهم مزایای بی نظیر ذیل را در پی دارد.

– تأثیرات تخریبی و فرسایشی انتشار بخارات اسیدی و … بر روی خطوط و تجهیزات پالایشگاه ها و خصوصاً شرکت های پتروشیمی کاهش چشمگیر می یابد.

– در شرایط اقلیمی خاص مناطق گرمسیر کشور تأثیرات ارزشمندی در کاهش تبخیر بنزین در مخازن دفنی جایگاه های عرضه سوخت دارد.

– از تبخیر سوخت در نفت کش ها، کشتی ها، تانکرهای ریلی و جاده ای حمل سوخت و مواد شیمیایی کاسته می شود.

– در مقیاس وسیعتر، مانع از اتلاف هزاران لیتر مواد شیمیایی و حلال در کارخانجات تولیدی و شیمیایی مانند: لاستیک سازی و … می شود.

– درصورت استفاده همگانی، عامل بسیار مهمی در کاهش مصرف سوخت خودروها و وسایط نقلیه می گردد.

  • کاهش بار الکتریکی

با استفاده از این محصول انرژی ذخیره شده در حین حرکت سیال بسیار ناچیز گشته و تاحد قابل قبولی ریسک حریق ناشی از جرقه الکتریسیته ساکن در هنگام انتقال سیال کاهش می یابد.

  • جلوگیری از غوطه وری

یکی از مشکلات رایج در حمل و نقل مایعات، معضل غوطه وری یا اصطلاحاً تکان خوردن مایع در مخزن سایر می باشد که این موضوع را با نصب ورق های موجگیر تا حدودی برطرف کرده اند، لیکن کنترل وسیله نقلیه در جاده های پر پیچ و خم و هنگام ترمزهای ناگهانی معمولاً دشوار می باشد. با بکبار اشباع مخزن از محصول فوق این معضل که قریب به ۶۰ درصد حوادث مربوط به تصادفات یا واژگونی تانکرهای حامل مایعات خطرناک را تشکیل می دهد، تقریباً حل می شود.

  • سهولت عملیات مهار نشت

با اذعان به اینکه درصورت بروز شکاف در این قبیل مخازن، محتویات آن با شدت و فشار بالا خارج شده و این امر مشکلات و پیامدهای متعددی را در پی دارد، تجهیز مخزن به این محصول با ایجاد سدهای فشارشکن داخلی اطراف شکاف به نحو چشمگیری زمان مهار کامل نشت مایع داخل مخزن را کاهش می دهد.

در شرایط عادی باقیمانده بخار سوخت مخلوط با هوا در مخزن وجود دارد، بنابراین انجام جوشکاری جهت رفع منفذ یا سوراخ در مخزن بدلیل امکان انفجار وجود ندارد و بایستی مخزن را کاملاً تخلیه کرده و بعد از چندین بار جرم زدایی و رفع کامل احتمال بروز خطر در شرایط تدافعی کامل و با تجهیزات اطفایی مستقر در محل اقدام به ترمیم مخزن نمود. در حالی که با استفاده از این محصول ضمن آنکه به سادگی و راحتی می توان بر روی مخزن جوشکاری نمود، امکان وقوع انفجار نیز عملاً منتفی می گردد. چرا که حرارت حاصل از عملیات جوشکاری توسط شبکه ها به کندی و فقط در ناحیه انجام عملیات توزیع می شود.

 

  • قابلیت نصب در هرگونه مخزن

این محصول از توپک های ۳ سانتی تا رول های با قطر بسیار بزرگ تولید می شود تا به راحتی بتوان هر مخزن را پر نمود.

  • عدم تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری

یکی از مهم ترین مزایای کاربرد این محصول این است که به جز دو یا سه ماده خاص، یا هیچ ماده ای واکنش شیمیایی ایجاد نمی نماید که این موضوع بهره گیری از آن را در ایمن سازی مخازن مورداستفاده در اکثر قریب به اتفاق صنایع نفتی، شیمیایی، دارویی و … امکان پذیر می نماید.

  • قابلیت بازیافت و عدم نیاز به سرویس و نگهداری یا تعویض

این محصول پس از نصب در مخازن، برای مدت طولانی بدون هیچگونه خوردگی قابل استفاده می باشد و بدین صورت می توان به راحتی با خارج کردن این محصول از مخزن، شستشوی آنها و پر کردن مجدد در مخزن از تشکیل رسوبات و جرمهایی که بر روی دیواره های مخازن پدید می آمد و می بایست با تخلیه مایع و ایجاد شرایط زمانی و محیطی خاص نسبت به جرم زدایی مخزن اقدام کرد، جلوگیری کرد. همچنین قابلیت بازیافت این محصول و سهولت انتقال به مخزنی دیگر نیز از دیگر مزایای آن می باشد.

  • اشغال ناچیز حجم مخزن

دیگر مزیت باورنکردنی این محصول دانسیته بسیار ناچیز ( ۳۵ گرم در لیتر ) و اشغال تنها ۵/۱ درصد حجم مخزن می باشد.

 

چند پیشنهاد :

حال با توجه به این خصوصیات محصول، به نظر می رسد با کاربرد آن در موارد ذیل نیز بتوان بسیاری از مشکلات را مرتفع نمود.

  • کلیه شرکتهایی که به نوعی با نگهداری سوخت یا مواد شیمیایی سر و کار دارند می توانند با تجهیز مخازن خود، به راحتی ضریب ایمنی محیطی و بهره وری بهینه از شرایط سرویس و نگهداری این قبیل اماکن خطرپذیر را افزایش قابل توجه دهند.
  • شرکتهای بیمه درصورت تمایل می توانند با ارائه تخفیف یا تشویق دارندگان بیمه نامه آتش سوزی به تجهیز مخازن ثابت، باک خودرو و سایر وسایط نقلیه، پرداخت هزینه های سنگین خسارات آتش سوزی را به حداقل برسانند.
  • شرکتهای حمل و نقل گاز، مایعات سوختی و مواد شیمیایی می توانند با تجهیز مخازن خود به این محصول، ضمن کاهش ریسک خطرپذری اموال سیار خود از امتیازات متعدد بیمه ای، زیست محیطی و اعتباری نیز برخوردار شوند.
  • شاید بدترین فاجعه برای یک هواپیما، داشتن سوخت فراوان هنگام سقوط یا حوادث دیگر باشد؛ خاصیت ضربه پذیری عالی و ضد انفجاری این محصول می تواند در این مواقع کارکردی باورنکردنی از خود نشان دهد. این موضوع را در تصادفات، برخورد با صخره و یا حملات دریایی برای کشتی ها و نفتکش ها و همچنین برخورد قطارهای حامل مواد خطرناک ببینید.
  • جایگاه های پمپ بنزین یا CNG از جمله بهترین مشتریان این محصول برای مخازن دفنی خود هستند.
  • خودروهای نظامی و انتظامی، تشریفاتی، آنتیک، رالی، سینمایی، معدنی و خودروی سایر کسانی که می دانند حمل دائمی سوخت، با داشتن پشتوانه ایمنی مضاعف، مطمئن تر است نیز با تجهیز به این فن آوری به راحتی از بین نمی روند !
  • و . . .

 

منابع :

  • کنترل انفجار سوخت ( Anti Explosion System ) .
  • کالای انفجار سوخت .
  • نشریه پیام ایمنی – شماره ۸ .
نویسنده :

نمایشگاه cpse نمایشگاه isaf نمایشگاه cpse
چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

ساملباس کار خادمچهارمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSEتبليغات تبليغات تبليغات تبليغات تبليغات
test