سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷ - Tuesday 23 October 2018
کد خبر : 20040
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶ - ۱۷:۰۰
بازدید: -

مقاله

تهویه در عملیات آتش‌نشانی


-items-ventilation
گاهی اوقات در حریق هایی که در ساختمانها اتفاق می‌افتد، دود به نقاط دورتر از کانون اصلی حریق نفوذ نموده، مسیر راه پله، پلکان و آسانسورها مملو از دود شده، عملیات اطفاء حریق و تخلیه متصرفین را با مشکل مواجه می‌سازد . آمار حاکی از آن است که بیشترین تعداد مرگ و میر افراد در حریق ها، ناشی از استنشاق دود و گازهای سمی می‌باشد،

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

قربان حسین‌زاده، کارشناس ایمنی و آتش‌نشانی  ghorban80s@yahoo.com

مهدی هاشمی،کارشناس ایمنی و آتش‌نشانی mahdi.hashmi@yahoo.com

 

گاهی اوقات در حریق هایی که در ساختمانها اتفاق می‌افتد، دود به نقاط دورتر از کانون اصلی حریق نفوذ نموده، مسیر راه پله، پلکان و آسانسورها مملو از دود شده، عملیات اطفاء حریق و تخلیه متصرفین را با مشکل مواجه می‌سازد . آمار حاکی از آن است که بیشترین تعداد مرگ و میر افراد در حریق ها، ناشی از استنشاق دود و گازهای سمی می‌باشد، دود ذرات جامد و بسیار ریز ناشی از سوختن ( بیشتر اوقات سوختن ناقص ) و مواد معلق در هوا است. دود گرفتگی علاوه بر کاهش دید مأموران آتش نشانی موجب کاهش اکسیژن در فضاهای بسـته می‌گردد که می‌تواند حوادث دیگری را نیز به دنبال داشته باشد، سال هاست که سازمانهای آتش نشانی، نیروهای عملیاتی برای تمییزکردن و خارج نمودن دود و گازهای حاصل از سوختن، در ساختمانهایی که دچار آتش سوزی شده اند، از فن های مختلف استفاده می کنند، تاکتیک تهویه با باز کردن درب و یا پنجره ها، با اجازه دادن به ورود جریان وزش باد طبیعی در سرتاسر ساختمان می تواند موفقیت آمیز باشد، به هرحال پس از اینکه انجام تهویه نهادینه شد، برای تسریع در خروج محصولات حریق، از فن کمک گرفته می شود، بنابراین فن ها در سرعت بخشیدن به پاکـسازی محیط از دود و محصولات آتش، بسیار مؤثر و مفید بوده اند و این خود تجربیات چندین ساله ی استفاده از فن در عملیات های آتش نشانی می باشد. آنچه در این مقاله می خوانید مباحثی در خصوص آگاهی از مطالب فوق است و با توجه به گستردگی مطالب تنها به موارد اساسی پرداخته ایم.

 

در اکثر آتش‌سوزیها ، مقادیر زیادی دود و گازهای سمی و داغ تولید می شود، محصولات آتش سوزی می تواند از طریق هدایت (رسانش)، جـابجایی (همرفت) ، تشعشع (تابش) انتقال یافته و مشکلات زیادی را ایجاد نماید. براساس قانون دوم ترمودینامیک (همیشه انتقال حرارت بصورت خودبه‌خودی از ناحیه گرم‌تر به سمت ناحیه با دمای کمتر می‌باشد)، این کار در حریق‌ها می‌تواند باعث سرایت آتش و محصولات آن به دیگر نقاط ساختمان شود. همچنین فرار مصدومین را با مشکل مواجه سـازد، خسارات مالی و جانی را افزایش دهد، بنابراین لازم است تا فرمانده مسـئول با توجه به شرایط محل، از تهویه به عنوان جلوگیری از بروز آسیب های فوق الذکر بهره جوید تـا شنـاسایی کانون حریق و اطـفاء آتش، سریعتر انجام پذیرد.

تهـویه درعملیات آتش نشانی

تهـویه : عمل جابجایی هوا (یا هوا رسـانی ) را تهـویه گویند امــا در آتش نشانی مجموع عملیاتی که جهت خارج کردن دود ، هوای داغ و گازهای سمی ، غبارات و محصولات حریق از محیط حریق زده، با استفاده از هوای تازه و جایگزین نمودن هوای تازه صورت می پذیرد را تهـویه درآتـش نشانی گویند . بعبارتی دیگر  تهویه کـاری برنامه ریزی شده، روشـمند، منظم و سیستماتیک در جابجایی یا انتقال فـشـار، جابجایی حرارت، دود، گـازها و حتی در برخی موارد، انتقـال شعله از یک منطقه محصور، از طریق راهی معـین شـده می باشد .

 

– مزایای تهویه

۱-کمک به فرار ساکنین و مصدومین، از محل حریق و نیز هوا رسانی به افرادی که بر روی زمین افتاده اند، صورت می پذیرد .

۲- محل مصدوم زودتر شناسایی شده، عملیات نجات راحت تر می شود .

۳-افزایش ایمنی آتش نشانان و کاهش آسیب به آنان و  مصدومین .

۴-اطـفاء سریع و آسانتر آتش سوزی توسـط آتش نشانان، زمـان عملیات آتش نشانی کاهش می یابد .

۵-بالا بردن قدرت دید آتش نشانان .

۶- با توجه به افزایش دید، استفاده از تجهیزات ایمن تر می باشد .

۷-محدود کردن توسعه آتش سوزی (جلوگیری از گسترش آتش، با توجه به عملیات سریع در کنترل و اطفـاء حریق ).

۸-کاهش مصرف مواد اطـفائی .

۹-با انجام تهویه مناسب می توان خطر بک درفت را  از بین برد .

۱۰- کاهش خسارات به اموال در محل .
[auth]
تهـویه مناسب در لحظات اولـیه آتش سوزی منجر به ایجاد هوایی تازه، سالم و نیز کاهش ریسک خطر برای آتش نشانان می شود، همچنین باعث می شود تا عملیات جستجو و انجام عملیات آتش نشانی سریع تر، ایمن و کاملتر انجام گردد، از مزیت های دیگر تهویه، کـاهش سریع دمـا و کاهش سطح منواکسیدکربن درسرتا سـر محل حریق می باشد، به نـمودار شـماره – ۱ در خصوص کاهش دمـا با انجام تهویه توجه نمائید.

شکل ۰۱

۰۱

از طریق منحنی نمودار فوق می توان مشـاهده نمود، ابتـدا زمانی که در مرحله اولیه از یک آتش سوزی، آتش نشانان با یک حریق مواجهه می شوند، شدت حریق بالاست امـا پس از استفاده از تهویه تاکتیکی، شدت آتش سوزی کاهش می یابد .

توجه : امکان دارد با تامین هوا به محل حریق، گسترش آتش سوزی را در پی داشته باشید لذا نسبت به این قضیه هشیار بوده در خصوص کنـترل حریق و جلوگیری از گسـترش آتش به نقـاط دیگر، تمهیدات لازم را در نظر بگیرید.

تهـویه به دو صورت کلی انجام می شود :

الف) طبیعی : با استفاده از انرژی بـاد موجود در محل تهویه ( هوا رسانی به محل حریق یا محل مملو از دود  ) انجام می شود .

ب)مکانیکی : با استفاده از فن یا یک وسیله مکانیکی تهویه انجام می شود. هنگامیکه تهویه طبیعی برای محل کافی نباشد، انجام تهویه مکانیکی ضروریست، به هر حال گاهی اوقات انجام تهویه مکانیکی، جهت کمک به تهویه طبیعی الزامی به نظر می رسد.

 

تهـویه طبیعی     Natural

چنانچه تهویه با استفاده از بـاد موجود در منطقه یا محل صورت پذیرد، تهویه را طبیعی می گویند.

شکل ۰۲

۰۲

از طریق شکل بالا می توان مشاهده نمود که در تهویه طبیعی، یک طرف ساختمان دارای فشـار زیـاد و در طرف دیگر فشار کمی وجود دارد. شناسـایی جهت وزش بـاد، در مراحل اولیه توسط فرمانده گروه می تواند به انجام تهویه طبیعی افراد آتش نشان کمک کند، همچنین راحت ترین راه برای جابجایی یا خارج کردن دود و محصولات حریق از سـاختمان، انجام تهـویه طبیعی است که به دستور فرمانده تعیین می گردد.

هنگام تهویه طبیعی به چه نکاتی باید توجه شود:

۱- پوشیدن لباس های حفاظت فردی و نیز حفظ ایمنی افراد صحنه حریق الزامی است.

۲- توجه به قدرت و سرعت وزش بـاد ضروری می باشد.

۳- توجه به جهت وزش  بـاد هنگام انجام تهویه اهمیت دارد.

۴- ابتدا خروجی دود را باید در محل مناسب ایجاد نمود، سپس قرار دادن یک سرلوله شارژ شده آمـاده، در قسمت خروجی  بیرون ساختمان، الزامی است، پس از آن اقدام به تهویه محل گردد.

۵-اندازه خروجی دود بهتر است به اندازه ورودی هوا و یـا  ۷۵%  ورودی هـوا یـا به اندازه نصف اندازه ورودی هوا باشد، بر اساس قانون چـارلز، هنگامی که دمای یک محیط بسته، افزایش یابد، فشـار داخلی آن محیط افزایش می یابد، بنابراین در هنگام بروز آتش سوزی در یک محیط بسته، فشار داخلی محیط افزایش یافته، دود و محصولات حریق با فشار به خارج از محیط کشیده می شوند. بنابراین در هنگام آتش سوزی اگر اندازه خروجی دود بزرگتر از ورودی هوا باشد، خروج دود، بدون فشـار از محل صورت می گیرد و در برخی شرایط آب و هوائی، امکان دارد دود از محل خارج نگردد . در تهویه عمودی بهتر است اندازه خروجی دود به اندازه ورودی هوا در نظر گرفته شود ، در چنین وضعیتی محصولات حریق بـا توجه به چگالی کمتر و سبکی اشان، از قسمت خروجی محل حریق، خـارج می شوند . به هرحال اندازه خروجی  تابع شرایط جوی و آب و هوائی منطقه، نوع تهویه، وضعیت ساختمان، تاکیتک متخذه و … دارد .

۶-همکاری و انجام ارتباطات بی سیمی بین افراد تیم در هنگام انجام تهویه ضروری است .

۷-توجه به وضعیت رطوبت هوا، بارندگی و … اهمیت دارد.

۸-توجه به تغییرات دمای داخل و خارج سـاختمان ضروری است.

 

تهـویه مکانیکی ( Mecanical)

هنگامی که برای انجام تهـویه تاکتیکی ( یا هوا رسانی به محل ) از یک وسیله مکانیکی ( مثلا فن، سرلوله آب، توربکس و غیره )استفاده شود، تهـویه را مکانیکی گویند.

 

– تهویه مکانیکی به طروق  زیرانجام می شود :

۱) فن های فشار مثبت.

۲)فن های فشار منفی .

۳) تهویه هیدرولیکی (به وسیله یک سیال).

 

– مزایای تهویه مکانیکی

۱- جابجایی دود سریعتر می شود.

۲- تهویه افقی و نیز طبیعی را موثرتر می سازد.

۳- قابل کنـترل تر می باشد.

۴- در صورت وزش بـاد، کمتر تحت تاثیر قرار می گیرد.

 

– معایب تهویه مکانیکی

۱-نیازمند وسایل و ابزار مکانیکی می باشد .

۲-نیاز به وجود افراد آتش نشان بیشتری برای انجام می باشد .

۳-چنانچه نادرست انجام شود، باعث شدت آتش سوزی،گسـترش و سرایت آتش سـوزی می گردد .

۴- پاکسازی فضاهای بزرگ مملو از دود، نیازمند فن های بزرگ و بیشتری است .

۵-در تهویه تدافعی محل، نیاز به تهـویه اتاق به اتاق ، بصورت سیستماتیک می باشد، بنابراین انجام تهویه زمـان بـر می شود.

تهویه عمودی و تهویه افقی را می توان با استفاده از دمنده های قابل حمل سرعت بخشید امـا تهویه مکانیکی اغلب موارد زیر را در پی دارد :

* آلودگی ها را بـا قدرت به طرف خارج، جاهایی که قبلاً انتخاب و کنـترل شـده است ؛  می برد.

* اجازه استفاده از باز شوهایی که در فاصله دور قرار دارند را فراهم می نماید تا با انتقال آلودگی ها بتوانیم تهویه را انجام دهیم.

* باعث موفقیت بر تأثیرات رطوبتی هوا ( بخارات آب موجود در هوا ) و درجه حرارت های مختلف خارج بر  داخل ساختمان است.

* تهویه مکانیکی سریعتر از عملیات های تهویه طبیعی انجام می شود.

تهویه هیدرولیکی

در واقع تهویه هیدرولیکی نیز تهویه مکانیکی است که در آن از یک وسـیله مکانیکی ( سرلوله آب ) و حرکت سیال آب برای تهـویه محل  بهره برداری می شود . در این روش با استفاده از حالت اسپـری آب ، با فاصله ای حدودا ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتری از پنجره و بـا زاویه ی اسپـری آب، حدودا  ۶۰ درجه، از داخل ساختمان بصورت زیر سـرلوله آب مستقر  و تهـویه هیـدرولیکی اجرا می شود، در این حالت   ۸۰%  تا  ۹۰% از سطح محـل خروجی (پنجره) با اسپـری آب سرلوله، پوشش داده می شود، از این طریق  خروج دود محل  ۲ تا ۴ برابر افزایش می یابد.

شکل ۰۳

۰۳

معایب تهویه هیدرولیکی ( تهویه از نوع منفی )

– آب به سـازه و ساختار ساختمان خسارت وارد می کند.

– در شرایط آب وهوائی سرد، ممکن است یخ زدگی را در پی داشته باشد.

– منابع آب در دسترس کاهش یابد.

– نازل و خروجی آب در جایی بلند، داخل محیطی خطرناک قرار گیرد .

 

 

۴۶۰۳۱۶۹۳۰۷

۴۶۰۳۱۶۹۳۰۷

[/auth]

نویسنده :

چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 1
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

test