پنج شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷ - Thursday 26 April 2018
کد خبر : 20646
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۲
بازدید: بازدید: 15011

مقاله

بررسی ریزگردها ، اثرات و روش های مهار آن


۳
پدیده گردو غبار و رسیدن آن به سطوح بحرانی پدیده ای نگران کننده است که سلامت شهروندان را به خطر می اندازد. این روزها استان خوزستان و چندین استان غربی و جنوبی کشور همچون سال های گذشته با افزایش سطح آلودگی ناشی از گردوغبار مواجه شده است.

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

نویسندگان :

ماندانا یاوری ، کارشناس ارشد محیط زیست

 علیرضا یاوری ، کارشناس  ، مشاور و مدرس ایمنی و آتش نشانی

 

نفس خوزستان  زیر گرد و غبار بشماره افتاده است.

پدیده گردو غبار و رسیدن آن به سطوح بحرانی پدیده ای نگران کننده است که سلامت شهروندان را به خطر می اندازد.
این روزها استان خوزستان و چندین استان غربی و جنوبی کشور همچون سال های گذشته با افزایش سطح آلودگی ناشی از گردوغبار مواجه شده است. این پدیده بحرانی در سال های اخیر در اوج تابستان و بسیاری از روزهای پاییز و زمستان استان های خوزستان ، کردستان ، ایلام و بوشهر را درگیر می کند. به همین منظور این مقاله، علل بروز گردوغبار و راهکارهایی جهت کاهش و مقابله با آن را از منظر علمی مورد بررسی قرار می دهد.

۱

 گردوغبار                             

پدیده  ی گرد و غبار از جمله بزرگترین مشکلات جدی زیست محیطی در نواحی مختلف جهان است این در حالی است که بیشترین گرد و غبار موجود در جو با منشأ ذرات ریز دانه اتفاق می افتد و این ذرات ریز در مناطق خشک و نیمه خشک جهان از فراوانی بالاتری برخوردار می باشند در واقع ایجاد گرد و غبار می تواندنوعی واکنش به تغییر پوشش گیاهی زمین باشد که در این رابطه نقش فعالیت های انسانی را در کنار شرایط طبیعی محیط های جغرافیایی نباید در نظر دور داشت . از مهمترین شرایط ایجاد گرد و غبار در کنار هوای ناپایدار، وجود یا عدم رطوبت است به طوری که اگر هوای ناپایدار، رطوبت داشته باشد بارش و طوفان و رعد و برق واگر فاقد رطوبت باشد طوفان گرد و غبار را ایجاد می کند.

در سال های اخیر در مناطق خشک و نیمه خشک جهان که از میانگین بارش کمی برخوردار هستند پدیده گرد و غبار به طور جدی نگران کننده می باشد کشور ایران نیز به دلیل این مشکل و همجوار بودن با بخش وسیعی از پهنه های بیابانی تحت اثرات نامطلوب این پدیده قرار میگیرد. یکی از نواحی ایران که تحت تاثیر این پدیده قرار گرفته است، استان خوزستان در جنوب غرب ایران است بنابراین علاوه بر پدیده هایی که به دلیل تاثیرسیستم های جوی باران زا استان خوزستان را متأثر می سازد ، پدیده گرد و غبار که در مواردی با غلظت قابل ملاحظه همراه بوده و گاهاً دید افقی را به ۱۰۰ متر تقلیل می دهد در اکثر مواقع سال  در فصول گرم و سرد این استان را با مشکلات جدی مواجه کرده است این پدیده عمدتاً مشکلاتی را با خود به همراه داشته موجب بروز عوارض نامطلوب بهداشتی، زیست محیطی و اقتصادی گردیده است.

کانون های ایجاد گرد و غبار در جهان

اکثر گرد و غبارهای دنیا از نواحی محدودی مانند بیابان صحرا، خاورمیانه و آسیای جنوب غربی ، استرالیا،مغولستان و بخش هایی از قاره ی آمریکا و اروپا و … منشا می گیرند بررسی توزیع جهانی طوفان های گرد وغبار باعث ایجاد و تعیین مناطقی کمربندهای غبار شده است این کمربندها عمدتاً در نیمکره شمالی واقع شده اند و از شمال آفریقا تا چین گستردگی دارند . در خارج از این کمربندها تراکم گرد و غبار کم می شود.

۲

تصویر ماهواره ای پراکنش مکانی گرد و غبار

 

 علل بروزپدیده گرد و غبار

از عوامل بروز پدیده ریزگرد ، کاهش شدید میزان بارندگی در منطقه، خشک شدن قسمت های زیادی از تالابهای مسیر جریان باد از جمله هورالعظیم ، کم شدن و تغییر مسیر رودخانه های دجله و فرات که به مرور زمان تغییر اکوسیستم را در پی داشته می باشد.این عوامل سبب شده است هورها که قبلا به عنوان یک صافی گردوغبار و عامل تثبیت شن های روان عمل می کردند اکنون خود به تولیدکننده این گردوغبارها تبدیل شوند.به جز خشکسالی که ناشی از تغییرات آب و هوای جهانی است، سایر عوامل پیامد سدسازی بر روی سرچشمه های دجله و فرات در ترکیه و سوریه و اقدامات عمرانی _ کشاورزی در عراق می باشد.

بررسی تصاویر ماهواره ای نشان می دهد که منشاء طوفان های گردوغبار در خوزستان، ناهمواری های گسترده ی موجود در صحرای بزرگ عربستان ، سواحل دریای احمر و نیز پهنه های خشک شده و نمک زار هورالعظیم در عراق است. از دست دادن رطوبت خاک بر اثرخشکسالی ، خشک کردن هور در جنوب عراق، از بین بردن پوشش گیاهی مناطق جنوبی و مرکزی این کشور و از بین بردن پوشش وسیع گیاهی اطراف بغداد و بی توجهی به پیشروی بیابانهای غرب و جنوب غربی عراق را می توان از جمله عوامل دیگر بروز گرد وغبار غلیظ در استان خوزستان ذکر کرد.

نکته دیگری که باید به آن توجه داشت نوع خاک این گردوغبارهاست که بیشتر از دو نوع رسی و سیلتی می باشد.خاک رسی سبکتربوده وگردوغبار ناشی از آن مسافت طولانی تری طی می نماید.گردوغباری که در مناطق دور از خوزستان دیده می شود بیشتر از این است. باتوجه به قابلیت بالای خاک رس در جذب مواد شیمیایی آلی و معدنی وهمچنین دانه بندی ریز آن خطرات این نوع خاک بسیار بیشتر از خاک سیلتی است که دانه درشت تر بوده وقابلیت جذب کمتری دارد. هردو نوع ذرات علاوه بر پتانسیل بالا در جذب فلزات مانند آهن ، مس ،روی ، سرب ،کادمیوم ،نیکل ،کبالت ،توریم ،آرسنیک و اورانیوم در طول مسیر نیز می توانند سایر آلاینده های آلی و معدنی را جذب و به نقاط دور دست منتقل نمایند. همچنین وجود میزان بالایی از باکتری ها و گرده گیاهان نیز گزارش شده است. احتمال وجود آلودگی های شیمیایی ،میکروبی و رادیواکتیوی در این غبارها نیز هست. به عنوان مثال میزان عناصری مانند اورانیوم ، توریم ، آرسنیک ، سرب ، روی ، نیکل و کبالت در این نمونه ها کمی بیشتر ازمیزان طبیعی آن است. نمونه های مورد آزمایش باید در سه بازه زمانی و با میزان حداکثر دید مختلف که رابطه مستقیم با اندازه ذرات و فاصله طی شده توسط آنها دارد ، توسط دستگاه ICP-MS آنالیز شوند.با توجه به استفاده مکرر سلاح های میکروبی و شیمیایی توسط رژیم صدام و استفاده از امریکا از سلاح های حاوی اورانیوم ضعیف شده ، وجود این آلودگی ها تعجب زیادی برنمی انگیزد.

۳

ورود گردوغبار به خوزستان

 

برخی عناصر مختلف موجود در گرد و غبارهای خوزستان و اثرات آن

 

۱- جیوه

جیوه عنصری است که در درجه حرارت معمولی به صورت مایع نقره ای رنگ است و به همین جهت نقره سریع نیز  نامیده شده است جیوه ماده ای است روان، فرار، ناپایدار و متغیر که قابلیت شکنندگی ندارد و به صورت گاز، مایع و یا جامد دیده می شود. جیوه از عناصر بسیار سمی در محیط زیست است.

۲- سرب

مقادیر عظیمی از سرب توسط فرآیند سوخت وارد جو میگردد . تفاوت عمده ای از نظر غلظت بین نواحی شهری و روستایی وجود دارد . ترکیبات سرب ممکن است تا مسافت قابل توجهی منتقل شوند که بستگی به سرعت ، جهت باد، میزان بارش و رطوبت دارد. به هر حال بیشتر سرب به ذرات گرد و غبار چسبیده و بر روی پوشش های گیاهی و خاک ها می نشیند جذب سرب از طریق تغذیه بیشتر از آشامیدن است سرب در مناطق آلوده شهری یک مشکل عمده است.

۳- قلع

از جمله مشکلات ناشی از تماس با قلع یا مصرف ترکیبات حاوی قلع می توان به مسمومیت با این عنصر ، تورم سلول های غشایی سلسله اعصاب را ذکر نمود. قلع قابلیت حل بالایی در چربی دارد و برای سیستم عصبی بسیار سمی هستند.

۴- سلنیوم

اثرات سمیت حاد که در نتیجه دریافت مقادیر زیاد سلنیوم رخ می دهد شامل صدمه به قلب ، کبد و کلیه می باشد. ناراحتی های پوستی ، ریزش مو ، اشکال غیر عادی ناخن و اختلالات روانی همگی ناشی از دریافت های مزمن مقادیر سلنیوم می باشد . سلنیوم به دلیل واکنش با سایر عناصر، سمیت فلزات سنگینی نظیر جیوه ، کادمیوم نقره و تالیوم را کاهش می دهد .

 

۵- نقره

نقره به طور طبیعی در کانی های معدنی به صورت سولفید نقره و همچنین همراه معادن سرب، طلا ، مس و روی وجود دارد نقره عمدتاً با سایر عناصر نظیرسرب و روی و یا فرآیند تصفیه (اکسید نقره ) وارد محیط های آبی می گردد. سطوح نقره درهوا کم و درحدود ۱/. تا ۵/. میکروگرم در مترمکعب است.

۶- کادمیوم

کادمیوم از طریق کاربردهای متفاوتی که در صنایع دارد وارد محیط زیست می گردد مقادیراین عنصر در هوا اندک و از حدود۱/. تا ۵/. میکروگرم در مترمکعب متغیر است . میزان تخمینی مصرف از طریق هوا کمتر از ۱۰ میکروگرم در لیتر در روز تعیین شده است .جذب کادمیوم از طریق پوست بسیار محدود است . نیمه عمر بیولوژیک کادمیوم در انسان در بافت های نرم و استخوان ده تا سی سال می باشد.

۷- کروم

متداول ترین سنگ معدن کروم، کرومیت یا کروم سه ظرفیتی است . میزان کروم در آب به واسطه حلالیت کم آن، حدود ۱۰ میکروگرم در لیتر است ولی در مناطق آلوده ، ترکیبات سه و شش ظرفیتی به صورت نمک های محلول همراه با ذرات معلق در غلظت های بالاتری یافت می شود.

۸- مس

مس اگر در آب به صورت محلول درآید می تواند سبب ایجاد رنگ و طعم شود مس یک عنصر ضروری در رشد استخوان، سیستم عصبی مرکزی و بافت پیوندی است .

۹- منگنز

منگنز دوازدهمین عنصر گسترده در پوسته زمین است . منگنز پس از ورود به خون قبل از آنکه در کبد متابولیزه شود وارد مغز می شود به همین دلیل تاثیرات نامطلوبی بر روی سیستم عصبی مرکزی دارد از دیگراثرات آن می توان به اثرات تنفسی، افزایش استعداد عفونت، اختلال در حرکات دست و انگشتان ، احتمال ظهورپارکنسیون اشاره کرد.

۱۰- توریم

این عنصر که جزء عناصر رادیو اکتیو محسوب می شود برای حیات ضرر دارند . یعنی به طرق مختلف درسطح بسیار بالا ایجاد مسمومیت می کنند و در نهایت که وارد بدن می شوند حتی اگر شخص مسموم زنده بماند، باعث تغییرات ژنتیکی در فرد می شوند. یعنی مولکول ها را تحت تاثیر قرار می دهند و باعث جهش یا تغییرات ژنتیکی می شوند.

 

اثرات زیست محیطی پدیده گرد و غبار

پدیده گرد و غبار به عنوان یکی از بحران های محیطی باعث ایجاد اثرات نامطلوب زیست محیطی گردیده که برخی از آنها عبارتند از مدفون ساختن روستاها و آبادی ها در زیر ماسه و خاک ، از بین رفتن زمین ها و مزارع کشاورزی، مسدود کردن قنات ها و کانالهای آبیاری، آلوده نمودن آبهای سطحی ، گسترش بیابان ها ونواحی خشک ، ایجاد مشکلاتی در رفت و آمد به خاطر کاهش دید افقی، تصادف و برخورد وسایل نقلیه و تلفات جانبی مرتبط با آن، ایجاد مانع در مسیر ریل ها و جاده های ارتباطی، اختلال در سیستم حمل و نقل هوایی، از کار انداختن سیستم های رایانه ای ، ایجاد بیماری های تنفسی مانند برونشیت و آسم، تشدید بیماریهای چشم وگوش، انتقال آفات گیاهی و بذر علفهای هرز، حمل باتوژنهایی که باعث آلودگی گیاهی ، حیوانات و انسان میشود.علاوه براین باعث تاثیرات اجتماعی و اقتصادی ازجمله تعطیلی مدارس ،ادارات ، بانکها و سازمانهای دولتی می گردد. تاخیر و یا جابجایی برنامه های پروازی از نتایج بروز پدیده گردوغبار در استان است.

 

تماس با گرد و غبار و اثرات آن بر سلامت

متداول ترین نشانه هایی که طی یک پدیده گرد و غبار مشاهده می شود تحریک چشم ها و تحریک راههای هوایی فوقانی است.  معمولا افراد زیر ممکن است آسیب پذیری بیشتری داشته باشند:

*نوزادان، کودکان و نوجوانان

*سالخوردگان

*افراد مبتلا به بیماری های تنفسی مانندآسم و برونشیتو آمفیزم

*بیماران قلبی

قرار گرفتن این افراد در معرض گرد و غبار ممکن است:

*واکنشهای حساسیتی و حملات آسم را تشدیدکند.

*مشکلات تنفسی حادی را ایجاد کند.

* در ایجاد بیماری های قلبی و عروقی موثر باشد.

*طول عمر را کاهش دهد.

همچنین قرار گرفتن طولانی مدت ، در معرض ذرات منتقله توسط هوا میتواند مشکلات تنفسی و ریوی و احتمالا بیماری های قلبی ایجاد نماید.

۴

 نمایی از شهر اهواز در زمان وقوع گردوغبار

 

 نتیجه گیری

پدیده گرد و غبار استان خوزستان در سال های اخیر باعث بروز بسیاری مشکلات زیست محیطی و اقتصادی برای شهروندان استان شده است که عدم آگاهی و شناخت کلی از این پدیده مزید برعلت بوده است مطالعات ذکر شده در بالا تماماً شناخت کلی از این پدیده را بدنبال دارد و می تواند ارزیابی زیست محیطی این پدیده را تسریع و تسهیل نماید بررسی دوره های تداوم روزهای پدیده گرد و غبار در استان خوزستان نشان میدهد که بیشترین روزهای تداوم این پدیده در شهرهای دزفول و مسجدسلیمان بوده است که این امر ناشی از قرارگیری این دو منطقه دردامنه جنوبی زاگرس است که مانند سدی مانع از گسترش و عبور ذرات گرد و غبار می شود بیشترین دوره تداوم در دزفول ۲۹ روزه و مربوط به سال ۲۰۰۸ بوده است.

بیشترین تعداد روزهای گرد و غبار در دوره گرم سال اتفاق افتاده اند. از نظر فصلی، فصل بهار بیشترین و فصل پاییز با کمترین تعداد روزهای گرد و غبار را دارند.

بررسی های آماری نشان می دهد که از سال ۱۹۹۵ تا کنون یک روند افزایش در وقوع روزهای گرد وغبار دیده می شود و همچنین در این دوره زمانی از غرب به شرق خوزستان از شدت و تداوم این پدیده کاسته شده است.

با توجه به دو موج گردو غبار بررسی شده در فصول گرم و سرد سال به نظر می رسد که شدیدترین توفان های گرد و غبار که به کاهش شدید دید افقی می انجامد زمانی است که یک فرود نسبتاً عمیق در تراز میانی جو بر روی یکی از مناطق بیابانی شمال عربستان، جنوب عراق و یا جنوب شرق سوریه مستقر شود.

البته علت اصلی گردوغبارهای ایجادشده درمنطقه و کشورهای اطراف را می توان وابسته به خشکسالیهای جهانی و کاهش باران سالانه دانست.از بین رفتن پوشش گیاهی و بی توجهی به پیشروی بیابان در کشور همجوار ماند عراق از دیگر موارد می باشد.خشک شدن قسمت های زیادی از تالاب های مسیر جریانهای باد که از سمت غرب به شرق می وزند،از جمله هورالعظیم ،ایجاد سدهای عظیم بر روی رودخانه های دجله و فرات که سبب کم شدن و تغییر مسیر این رودخانه ها شده و تغییر اکوسیستم کل منطقه را می توان از عوامل اساسی بروز پدیده گردوغبار دانست. با توجه به غلظت بسیار بالای گرد و غبار در استا ن خوزستان، همچنین اثرات مضر گرد و غبار بر سلامت ساکنین این مناطق لزوم تحقیق بیشتر و پیگیری مسیولین  در رفع این معضل زیست محیطی آشکارتر می گردد.

 

در همین راستا می توان در جهت کاهش خسارات اقتصادی ،اجتماعی و بهداشتی حاصل از این پدیده راهکارهای زیر را ارائه داد:

  • تدوین برنامه ای منسجم و کاربردی در جهت مدیریت خشکسالی کشور و اختصاص برنامه هایی جداگانه و خاص برای مقابله با گردوغبارهای ناشی از خشکسالی در استانهایی که با این پدیده درگیرهستند

۵

 

  • مالچ پاشی بر روی شن های روان.این ماده نفتی علاوه براینکه با ایجاد یک پوشش اجازه نمی دهد باد ماسه ها را جابجا کند به صورت حفاظی برای رطوبت خاک عمل کرده و از تبخیر آن جلوگیری می کند لذا زمین قدرت باروری بیشتری می یابد.معمولا پس از مدتی این تپه ها با پوشش گیاهی سطحی پوشیده می شوند و پس از آن مرحله نهالکاری شروع می شود.قطعاتی از این مالچ بریده می گردد و نهال کاشته می شود.
۶+

مالچ پاشی

 

  • پایش مداوم شرایط آب و هوایی و بررسی دقیق تغییرات زیست محیطی منطقه و تاسیس مرکز تحقیقیاتی ویژه این کار.همچنین راه اندازی و ایجاد سیستم پیش بینی سریع سنجش گردوغبار و اطلاع به مردم جهت ارتقاء سلامت جامعه ،خصوصا در مناطقی که شدت گردوغبار بالاست.
  • ۷
    • اجرای طرح های ارتقاء سلامت افراد جامعه شامل:

    الف) اطلاع رسانی جمعی، توزیع بروشور و برگزاری کلاسهای مربوط به روشهای درست برای حفظ سلامت افراد در هنگام بروز گردوغبار.

    ب) طراحی ، تولید و توزیع ماسک مناسب این گرد وغبارها.اکثر ماسکهایی که هم اکنون در بازار موجودندبرای استفاده های خاص طراحی و ساخته نشده اند لذا با توجه به دانه بندی ذرات باید نسبت به طراحی و تولید ماسک های ویژه هرمنطقه اقدام نمود.

    پ) افزایش سهمیه شیریارانه ای و توزیع شیر ارزان قیمت در استانهای دارای آلودگی و توصیه مردم به نوشیدن شیر از دیگر اقداماتی است که باید در زمانهای اوج آلودگی انجام شود.

  • ۶- بررسی دقیق و تکمیلی این گردوغبارها از نظر شیمیایی و ترکیبات آنها توسط دولت.چون هرچند میزان آلودگی میکروبی شیمیایی و هسته ای در این گردوغبارها ناچیز است اما چون استانهایی که در معرض این آلودگی ها قرار دارند (خوزستان، فارس، بوشهر، لرستان و اصفهان) تامین کننده اصلی محصولات کشاورزی و باغی کشورند همین آلودگی ناچیز می تواند با ورود به چرخه غذایی خطرات بزرگی را برای سلامتی کل مردم کشور خلق کند.لذا کنترل کیفی محصولات کشاورزی در معرض آلودگی باید با جدیت خاص انجام شود.در پایان باید گفت این پدیده خطرناک را نباید فقط با توصیه به استفاده از ماسک و بیرون نیامدن مردم ازخانه ، براحتی از کنار آن گذشت . آثار و پیامدهای این پدیده با کار کارشناسی متخصصان مربوطه و حمایتهای مسئولین کشور و استان قابل کاستن تا حدمعمول و طبیعی آن است. برای مهار بحرانی که هم اکنون در دیار خوزستان چهره نمایانده چاره ای نیست جز آن که به تعاملی فراملی دست یافته و تمامی کشورهای حاشیه ی جنوبی خلیج فارس به همراه عراق  مجدد به دور یک میز دور هم نشاند و از این فرصت تاریخی که ملاحظات محیط زستی فراهم آورده است ، نهایت استفاده را برد.چه همکاری و تعامل برای حفظ پایداری سرزمین می تواند فصل مشترک و گرانیگاه پرقدرتی برای تداوم مودت و دوستی بین کشورهای یاد شده به وجود آورد و بدین ترتیب همه خود را برای نخستین بار در پشت یک خاکریز و در مواجهه بایک دشمن مشترک(بیابان زایی و فرسایش بادی) ببینند.

     

    منابع:

    ۱-اداره کل محیط زیست خوزستان، ۱۳۸۸ ،بررسی اثرات زیست محیطی پدیده گرد وغبار در استان خوزستان،فاز اول

    ۲- اداره کل محیط زیست خوزستان،۱۳۸۸،منابع طرح جامع کاهش آلودگی هوای شهرستان اهواز

    ۳-ادریسی،محمد، اصول حفاظت محیط زیست، انتشارات دانش پویان جوان ،۱۳۸۴

    ۴-اسماعیلی ساری، عباس ،آلاینده ها و بهداشت و استاندارد محیط زیست، انتشارات نقش مهر، ۱۳۸۱

    ۵-افیونی،م،۱۳۸۱، الودگی محیط زیست ،انتشارات ارکان اصفهان

    انصاری دزفولی،مرجان ، بررسی تجمع عناصر سنگین آلاینده در رسوبات رودخانه کارون بزرگ

    ۷-پورعلی،ملیحه ، بررسی علل و منشاء ایجاد گردوغبار در استان خوزستان،۱۳۹۰

    ۸-جوادی آملی، عبدالله ،اسلام و محیط زیست، انتشارات اسرا، ۱۳۸۶

     ۹-حسینی زارع، نادر، و همکاران، آلودگی منابع آبهای سطحی ، زیرزمینی ، خوریات وآبهای ساحلی دراستان خوزستان

    ۱۰- دبیری، مینو، آلودگی محیط(هوا ،آب، خاک)نشر اتحاد،۱۳۷۹

    ۱۱-روزنامه محلی روزان”گردو غبار در خوزستان” خرداد ۱۳۸۷

    ۱۲-سالاری،محمود، ۱۳۷۵ ،طرح بررسی و شناخت مواد آلوده کننده هوا،سازمان حفاظت محیط زیست

    ۱۳-سالنامه هواشناسی ۱۳۸۶-۱۳۸۰ ، سازمان هواشناسی کشور

    ۱۴-شاهسونی ،عباس و همکاران،تحلیل روند گرد و غبار ورودی به ایران با تاکید بر استان خوزستان،۱۳۹۱

    ۱۵-فرشید نژاد، محمدرضا، آشنایی با مباحث آلودگی محیط زیست ، انتشارات آدینه،۱۳۸۹

    ۱۶-کرامت،اکرم ، بررسی پدیده گردو غبار در خوزستان،۱۳۹۱

    ۱۷- طهموریان ،فرزانه، اصول مدیریت محیط زیست ،انتشارات فدک ایساتیس ،۱۳۸۶

    ۱۸-عرفان منش، مجید ،آلودگی محیط زیست(آب ،هوا ،خاک)انتشارات ارکان،۱۳۸۴

    ۱۹- نکویی ،حسن، بحران محیط زیست، انتشارات دانشگاه آزاد ایران

    ۲۰-هاشم پور، یلدا ، بررسی تغییرات فصلی کیفیت فیزیکی و شیمیایی آب رودخانه کارون در ایستگاه اهواز در بازه زمانی ۱۳۸۷ الی ۱۳۷۷

    ۲۱٫Barry, R,G,Chorely R.J.(1998) ” Atmosphere, weather and climate” routledge,london

    Goudie AS. Dust storms: Recent developments. Journal of Environmental Management 2009; 90:89-94.

     

    ۲۲- Cohen, A.J., Higgins, M.W.P.,(1995).Health effecta anddiesel exhaust : Epidemiology. In: Diesel Exhaust: A Critical Analysis of Emission, Exposure, and Health Effects.A Special Report of the Institutes Diesel Working Group, Cambridge, MA: Health Effects Institute,pp 251-292.

    .Knutson,c. Hayes,m. Philips,t (1998)” How to reduce drought risk” pp.c-1 to c-423

    ۲۴-Y. L. Sun., G. S. Zhuang., Z. F. Wang., et al., (2006). Regional characteristics of spring Asian  dust  and its impact  on aerosol chemistry over  northern China. Atmos.  Chem.  Phys.  Discuss., 6: 12825–۱۲۸۶۴٫

نویسنده :

چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 1
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

سام پاک پایرو نمایشگاه مجازی بیست و سومین نمایشگاه بین المللی نفت , گاز ,پالایش و پتروشیمی 
16 الی 19 اردیبهشت 1397 تبلیغات
test