پنج شنبه ۸ تیر ۱۳۹۶ - Thursday 29 June 2017
کد خبر : 17695
تاریخ انتشار : سه شنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۵:۱۷
بازدید: بازدید: 811

مقاله

الگوی نوین تخلیه ساختمان های بلند مرتبه به وسیله آسانسورهای آتشنشان و لابی های مرتبط با آنان


۲۱ct5xe
مهمترین چالشی که مبحث سوم مقرارات ملی ساختمان (در تدوین مجلد چاپ شده خود در ویرایش ۹۲ و همچنین ویرایش جدید تالیفی ۱۳۹۵ آن ) به آن پرداخته است معرفی الگویی موفق و هدفمند در تامین مسیر خروجی ایمن برای کلیه متصرفان ساختمان و همچنین تسریع زمان فرآیند امدادرسانی به متصرفان در خطر ساختمان است.

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

محمود قدیری،کامران عبدولی،وحید بهرامی

دکترمحمود قدیری ، معاونت پیشگیری سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران؛ bahrami47816@gmail.com

کامران عبدولی(دانشجوی دکتری ایمنی) ،رنیس اداره ایمنی معاونت پیشگیری سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران؛ kamranabdovali520@gmail.com

وحید بهرامی( دانشجوی دکتری معماری) ،کارشناس معاونت پیشگیری سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران؛ bahrami@live.com

چکیده:

مهمترین چالشی که مبحث سوم مقرارات ملی ساختمان (در تدوین مجلد چاپ شده خود در ویرایش ۹۲ و همچنین ویرایش جدید تالیفی ۱۳۹۵ آن ) به آن پرداخته است معرفی الگویی موفق و هدفمند در تامین مسیر خروجی ایمن برای کلیه متصرفان ساختمان و همچنین تسریع زمان فرآیند امدادرسانی به متصرفان در خطر ساختمان است.

با مطرح شدن این بحث در معاونت ایمنی و پیشگیری سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی تهران بزرگ ؛ مجموعه ای از مطالعات کارشناسانه برای شناخت بروز ترین مدل های مورد استفاده در تسریع فرآیند امداد رسانی به متصرفان ساختمان های در معرض حادثه انجام گرفت و بر این اساس پژوهشی با رویکرد ارزیابی – کاربردی با روش تحلیل محتوا و توصیفی و با رویکردی کیفی در کمیته پژوهشی معاونت مذکور آغاز شد.

در آغاز این پژوهش  با انجام سلسله ای از مطالعات آماری کمی و اطلاعات توصیفی کیفی در مرکز اسناد شهرداری تهران، مشخص شد مدل های فعلی خروج اضطراری که غالبا بر پایه فرار متصرفان در هنگام خطر از طریق پلکان است مدل مناسبی برای تمامی طیف سنی و جسمی متصرفان حاضر در یک ساختمان نیست و بسیاری از متصرفان که در بازه سنی استاندارد ملی ایران، کهنسال و نو باوه شناخته میشوند عملا امکان استفاده از پلکان های اضطراری را به درستی ندارند و همچنین تمامی معلولین حرکتی و یا ذهنی نیز کمترین احتمالی را برای خروج از ساختمان های فعلی در هنگام حادثه نخواهند داشت.

با مطالعاتی که در جدید ترین  انتشارات، سازمان های تالیف استاندارد های ایمنی انجام گرفت دو مولفه نوین با نام های آسانسور های ویژه آتشنشانی و همچنین اتاقک های امن مقاوم در برابر آتش شناسایی شد و در ادامه با استخراج ویژگی های منحصر به فرد آنان نقاط تمایز آنان با فاکتور های فعلی موجود در مدلهای تخلیه اضطراری پیشین ساختمان ها شناسایی شد و بدین واسطه درک صحیحی از عملکرد آنان در اخرین پارادایم (الگوی برآمده از تجربیات قبلی) شناخته شده برای خروج در هنگام اضطرار فراهم آمد. در ادامه استاندارد های طراحی این دو مولفه در ساختمان های نوین شهری با بوم فرهنگی و تکنولوژیکی حاکم بر نمونه موردی این مقاله( شهر تهران) مطابقت سازی شود تا بدین وسیله نتیجه ای کاربردی در صنعت طراحی ایمن ساختمان های شهری تهران فراهم آید.

 

مقدمه:

آتش سوزی هر ساله بخش عمده ای از حوادث شهری را به خود اختصاص میدهد و آتشسوزی ساختمان ها و حوادث ناشی از طبعات آتش سوزی؛ نظیر مسمومیت ناشی از دود و مواد سمی ثانویه حریق سهم عمده ای از آمار سوانح شهری را به خود اختصاص میدهد.حوادث آتشسوزی در ساختمان های کوچک غالبا با تخلیه سریع ساکنان این ساختمان ها همراه می شود و به علت سهولت انجام عمل تخلیه ؛غالبا خطرات بالقوه حریق و تبعات آن ساکنان و امدادگران را در گیر خود نمی کند.[۱] اما در ساختمان های بلند مرتبه خطرات حریق و تبعات آن به یکباره اهمیتی خاص میابد به گونه ای که میتواند جان متصرفان و امدادگران را در معرض خطرات جدی قرار دهد.

فرآیندی که امروزه در نوسازی شهر تهران پیگیری میشود ؛ واحدهای کوچک در بافت های مسکونی فرسوده را که غالبا در مناطق مزدحم شهر واقع شده اند به نوسازی و تجمیع فرا میخواند سبب هرچه بیشتر متراکم شدن و ارتفاع گیری آپارتمانهای مسکونی می شود، از سویی دیگر  باید در نظر گرفتن گرایش بیشتر سازندگان شهری در خصوص طراحی مجتمع های تجاری،اداری و مسکونی ترکیبی و چند منظوره همگی نیاز به اندیشیدن به حوادث احتمالی و شرایط تخلیه اضطراری ساختمان ها را در شرایط بحرانی بر دست اندرکاران صنعت ایمنی ساختمان مسلم ساخته است.

امداد رسانی به ساختمان های بلند مرتبه فاکتور های مهم و متنوعی دارد که در این مقاله فاکتور سرعت در تخلیه و همچنین سرعت امداد رسانی به متصرفان در تراز های مختلف ساختمانی مورد توجه قرار گرفته است و از رو با نقد راهکارهای پیشین ساختمانی ؛ راهکاری نوین را شرح و بسط مینماید که میتواند مهمترین معایب سیستم های پیشین را رفع نموده و جایگزین آنها می گردد.[۲]

در حالی که ایده استفاده از آسانسورها در هنگام حریق به واسطه حوادث تلخی که در دهه های شصت و هفتاد  میلادی برای نیروهای امدادگر آتشنشان و همچنین ساکنان ساختمانی در شرایط بحرانی رغم زده بود ، از سوی بسیاری از کارشناسان مردود شناخته میشده است و همچنین انتظار برای رسیدن کمک امدادگران در ساختمان در هر شرایطی به واسطه گسترش احتمالی آتش و خطرات خفگی و مسمویت به واسطه دود ناشی از آتش  توصیه نمی شود، امروزه به واسطه گسترش دانش حریق و از سویی دیگر پیشرفت تکنولوژی متالوژی ،دانش سیستم های برقی هوشمند  و در دسترس گرفتن مصالح مقاوم در برابر حریق برای عموم ساختمان ها میتوان با اصلاح و به روز رسانی فاکتور های نامبرده هرچه بهتر شرایطی را فراهم کرد تا تمام ساکنان یک ساختمان در زمان خطر احتمالی حریق امکان نجات خود را فراهم ببینند[۳] و در هر سناریویی که برای گسترش حریق میتوان در نظر گرفت تمامی نوباوگان،کودکان،کهنسالان و همچنین معلولان حرکتی و یا ذهنی توان پناه گرفتن در فضای امنی را دربرابر حریق و محصولات سمی ناشی از آن داشته باشند.

از سوی دیگر معرفی ویژگی های مفید فاکتور های نوین آسانسورهای آتشنشان و همچنین فضاهای امن در برابر آتش میتواند با استقبال هرچه بیشتر کارآفرینان صنعت ساختمان سازی نیز که با توجه به دیدگاه هزینه و فایده قالب بر صنعت شان به مدیریت فعالیت های حرفه ای خود میپردازند واقع شود.

هدف از نگارش مقاله:

انجام پژوهشی پیرامون شناسایی مولفه های آسانسورهای آتش نشانی و فضاهای استقرار امن، میتواند به شناخت به روز ترین مدلهای تخلیه ساختمانهای در معرض حریق که در سطح جهان عملیاتی شده است منجر شود و به آشنایی دست اندرکاران صنعت ساختمان با بروز ترین نظرات در این خصوص ختم شود. همچنین میتواند به بازدید کلی در قوانین و ضوابطی در حیطه ایمنی ساختمان هاست بیانجامد تا هدف تامین شرایطی ایمن و مطمن برای کلی ساکنان یک ساختمان بلند مرتبه در شرایط بحرانی فراهم و میسر گردد.

اهمیت پژوهش:

توجه به علم رفتار شناسی حریق در ساختمان های بلند مرتبه و مجموعه نیاز های متفاوتی که برای تحت پوشش امداد قرار گرفتن تمامی ساکنان یک ساختمان نیاز است همگی موجب آن میشود تا به صورت کلی تمامی سناریوهای احتمالی برای متصرفان در خطر ساختمان های آتش گرفته شناسایی شود.و برای تمامی آنها حداقل یک راهکار نجات و امداد اندیشیده شود.

پرسش های تحقیق:

این پژوهش به دنبال یافتنی پاسخی برای پرسشهای زیر است.

  • مدل تخلیه اضطراری سکانس بندی شده یا چند مرحله ای چیست؟ و چگونه انجام میپزیرد؟
  • مولفه های اصلی تشکیل دهنده آسانسورهای ویژه آتشنشانی و فضاهای امن در چیست؟ و وجه افتراق آنان با فاکتورهای تخلیه اضطراری موجود در ضوابط فعلی کشور در چیست؟
  • مدل تخلیه اضطراری پیشنهادی در این مقاله چه سناریویی را برای امداد رسانی به کهنسالان ، نوباوگان و همچنین معلولان ذهنی و جسمی اندیشیده است؟

روش تحقیق به کارگرفته شده:

بدین سان مقاله با رویکردی بر اساس شکل گیری تحقیق ارزیابی – کاربردی با روش تحلیل محتوا و با رویکر توصیفی کیفی انجام گرفته است. پژوهش حاضر به منظور شناخت ابعاد تئوری و عملی شناسایی و طراحی موثر ترین شیوه های تامین راه های اضطراری خروج و دسترسی نیروهای امداد رسان در ساختمان های بلند مرتبه به مرحله انجام رسیده است و از طریق مرور متون تخصصی ، آیین نامه های جهانی و مقالات با ارزش در این زمینه ، قصد دارد تا بستر علمی لازم را برای برای تدوین ضوابط مورد نیاز در خصوص موضوع را فراهم سازد.

پیشینه تحقیقاتی خارج از کشور:

مطالعاتی که در خصوص شناسایی مدل خروج اضطراری به واسطه آسانسورهای آتشنشان و فضای امن در میان سازمان مولف ایمنی جهانی نظیر  NFPA و سازمان آتشنشانی توکیو (بزرگترین سازمان آتشنشانی جهان) انجام گرفته است، مسائل مفیدی را در خصوص رفتارشناسی ساکنان ساختمانی در هنگام حریق نمایش میدهد.مطالعات پیشین صورت گرفته در سازمان های مذکور نشان میدهد وحشت ناشی از اعلام حادثه از یک سو و عدم خوانایی پلان و توان شناسایی مسیر های خروج اضطراری در ساختمان هایی با پلان پیچیده همگی فاکتورهایی هستند که غالبا در امر تخلیه سریع یک ساختمان آتش گرفته کاربران ساختمانی با آن دست و پنجه نرم میکنند.[۴] همچنین تعدد تعداد پلکان های اضطراری موجود در ساختمان ها عملا تاثیری بر فراهم کردن امکان فرار برای بخشهای آسیب پذیر ساکنان ساختمان نظیر سالمندان،کودکان و بیماران جسمی،حرکتی و یا ذهنی را فراهم نمیکند و از سویی دیگر حرکت امدادگران آتشنشان در دستگاههای پلکان باعث افزایش خستگی مضاعف عضلانی آنها به واسطه طی کردن تراز های مختلف طبقاتی بهمراه وسایل امدادی سنگین همراه خود میشود. [۵]

پیشینه تحقیقاتی داخل کشور:

از عمده معایبی که  که با مرور ادبیات، پیرامونی تخلیه اضطراری در ساختمان های کشور و همچنین جذب تجربیات مدیران ارشد این زمینه در معاونت پیشگیری سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی به عمل آمد؛ در موارد زیر خلاصه می شود.

  • خستگی عضلانی امدادگران در استفاده از باکسهای پلکان اضطراری موجب کاهش چشم گیر بهره وری آنان در عملیات امدادی مشود( آتشنشان فداکار امید عباسی به واسطه طی کردن ده طبقه برای رسیدن به کودک مصدوم به همراه تجهیزات ایمنی سنگین تنفسی باعث خستگی عضلانی وی در بازگشت از همان دستگاه پلکان شد و در نهایت به علت استنشاق دود سمی ناشی از حریق و فداکاری در دادن دستگاه تنفسی خود به کودک مصدم ، جان خود را از دست داد.)
  • امکان ایجاد پدیده دودکش در دستگاه پلکان هایی که به هر دلیل نتوانسته اند جزئیات اجرایی خود را به نحوه صحیح عملیاتی کنند ممکن است به قتلگاه استفاده کنندگان وحشت زده تبدیل شوند.
  • الزام به جانمایی تعداد دستگاه پلکان های بیشتر با مخالفت سرمایه گذاران و صاحب نظران صنعت ساختمانی میشود.
  • معمولا در ساختمانی که تعداد دستگاه پلکان اضطراری بیشتری موجود میباشد یک یا دو دستگاه از پلکان ها کاملا بلااستفاده رها ی شود و این مسئله مشکلات امنیتی را به وجود می آورد که غالبا به وسلیه جمع آوری بازخورد منفی متصرفان ساختمانی میتوان از اهمیت مسئله آگاه شد.
  • بسیاری از متصرفان ساختمانی به علت داشتن محدودیت های جسمی نظیر بیماری، معلولیت حرکتی،معلولیت ذهنی و یا کهنسال بودن توان ترک طراز خود را در شرایط بحرانی ندارند و مستقیما نیاز به پناه گیری در فضایی امن در تراز خود را دارند تا نیروهای امدادگر به کمک آنها بشتابند.
  • همانطور که پیش از واقعه که منجر به شهادت شهید امید عباسی شرح داده شد.امدادگران در صورت مواجهه با معلولین حرکتی و یا کهنسالان و کودکان نیازمند استفاده از وسیله ای منهای دستگاه پلکان اضطراری هستند تا هرچه سریعتر و راحت تر بتوانند مصدومان و سانحه دیدگان را از محیط حادثه خارج کنند.
  • در صورتی که خروج ساکنان یک بنا بدون برنامه ریزی قبلی و تنها به واسطه حجوم به دستگاه پلکان اضطراری باشد حتی در صورت تعبیع دو یا سه دستگاه پلکان امکان دارد به علت ناآشنای متصرفان بنا به جانمایی راه های اضطراری ، حجوم به سوی یک پله منجر به صدمات فیزیکی شدیدی به افرادی که دارای قوای بدنی ضعیفی هستند بشود.[۶]
  • ایجاد رعب و وحشت ناشی از صدای متصرفانی که در حال تخلیه منطقه آتش گرفته هستند و اعلام هشدار به تمامی بخش های ساختمان میتواند نتیجه معکوس داشته باشد و متصرفانی را که در بخش های دور از معرض خطر هستند را نیز به سمت مکان های پرخطر بکشاند.
نویسنده :

نمایشگاه cpse نمایشگاه isaf نمایشگاه cpse
چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.


ساملباس کار خادمچهارمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSEتبليغات تبليغات تبليغات تبليغات تبليغات
test