جمعه ۶ مرداد ۱۳۹۶ - Friday 28 July 2017
کد خبر : 18117
تاریخ انتشار : پنج شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۱
بازدید: بازدید: 311

مقاله

ارزیابی ریسک حریق نواحی شهری تهران


۴۶۱۹۶
   کشور ما طی سالیان گذشته شیوه های گوناگون برخورد با سوانح را تجربه نموده و برای دستیابی به مدیریت بهینه اثرات ناشی از بلایا تاوان سنگینی پرداخته است.

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

ناصر رهبر ۱

سازمان آتش نشانی تهران، nsr.rahbar@gmail.com

 

 

چکیده: در این تحقیق که به روش میدانی انجام پذیرفته، آتش سوزی های سال ۱۳۸۸ شهر تهران از جنبه های تعداد و مقایسه با سالیان قبل، خسارت مالی آتش سوزی ها از سال ۱۳۸۱ الی ۱۳۸۸، پراکندگی حریق در مناطق شهرداری تهران و توزیع حریق بر اساس تصرف مورد ارزیابی قرار گرفته است. تحقیقات نشان می دهد در سالهای ۱۳۸۶، ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ با رشد آتش سوزی مواجه بودیم که این میزان در سال ۱۳۸۶، رقم ۹/۴۰ درصد بوده است. بیشتر رشد آتش سوزی از جنبه تعداد، در تصرفات گذرگاه ها با ۳۲/۲۷ درصد، فضای سبز با ۵/۲۴ درصد و مسکونی بوده است. افزایش خسارت مربوط به تصرفات انباری، صنعتی و کسبی تجاری بوده است.

 

  • مقدمه

کشور ما طی سالیان گذشته شیوه های گوناگون برخورد با سوانح را تجربه نموده و برای دستیابی به مدیریت بهینه اثرات ناشی از بلایا تاوان سنگینی پرداخته است. البته در سال های اخیر ایمن سازی شهرهای کشور در برابر حوادث و سوانح مورد توجه بیشتری قرارگرفته است و مدیران شهری در راستای کاهش اثرات بلایا و حوادث در شهرها، تلاش نموده اند تا از کارایی لازم برخوردار شوند و نیز روش های مدیریت و فناوریهای موجود را به ویژه در مورد ایمن سازی خدمات، تاسیسات و ساختمانهای شهری بهبود بخشند و به هنگام نمایند. درحقیقت حفاظت از جان و مال مردم، گنجینه های دانش و مهارت های موجود، ابزار تولیدی و صنعتی و تاسیسات و خدمات شهری در مقابل اثرات حوادث،  همواره باید بخش جدا ناپذیری از طرح های آمایش کشور و مدیریت شهری قلمداد شوند برای توجه به مدیریت ریسک و ایمنی در برنامه ریزی برای شهرها باید عوامل دانش و آگاهی و تفاهم را مورد توجه قرارداد و مسئولیت آن را بین دستگاه های گوناگون جامعه و افراد آن تقسیم نمود. برنامه ریزی برای کاهش خطرات و افزایش پایداری شهر باید بتواند فرهنگ ایمنی را گسترش دهد، به گونه ای که مردم بتوانند خطرات گوناگون را بشناسند و در برابر آنها از خود محافظت نمایند و از تلاش های انجام شده در راستای ارتقای ایمنی شان حمایت کنند. برای کاهش آسیب پذیری، به توسعه اقتصادی شهرها نیر باید توجه نمود که در این بین فعالیت هایی نظیر تمرکز زدایی اقتصادی و استقرار سامانه های ایمنی اهمیت ویژه ای دارد.


لزوم و نیاز مدیریت بحران

شهرها به عنوان محل تمرکز فعالیت ها و سرمایه گذاری، همواره مورد توجه جمعیت انسانی بوده و همین موضوع موجب رشد سریع این نقاط شده است. توسعه شهرها، تمرکز و تجمع جمعیت و افزایش بارگذاری های محیطی و اقتصادی آنها موجب توجه بیشتر به شهرها و نتیجتاً منجر به پذیرش نقش ها و عملکرد های متعدد گشته است. یکی از موضوعاتی که تمامی شهرهای جهان با آن دست به گریبان بوده و هستند مساله حوادث طبیعی و انسان ساخت به خصوص آتش سوزی است. تقریباً ۵۰ درصد از جمعیت جهان در نواحی شهری زندگی می کنند. رشد سریع حاشیه های بدون دفاع شهری، تمرکز روزافزون جمعیت در محله های پرتراکم، برج سازی و گسترش بی رویه شبکه های گازرسانی، بی توجهی به احتمال وقوع زلزله و آتش سوزی در برنامه توسعه و نحوه استقرار مرکزهای جمعیتی، عدم رعایت ابتدایی ترین نکات ایمنی در ساخت و سازهای شهری، وضعیت نابسامان بخش اعظم ساخت و سازهای شهری در بروز و افزایش خسارت های ناشی از حوادث و آتش سوزی موثر می باشند.

از بین ۴۰ نوع بلایای مختلف جهانی، ۳۱ نوع از آن در ایران به وقوع پیوسته و ایران را در بین ده کشور بلاخیز جهان قرار داده است. با بررسی نقاط گسلها و اتصال لایه های زمین در سطح قاره ها، نقاط زلزله خیز درکشورهای مختلف از جمله ایران مشخص شده است. کلیه استانهای ایران در مسیر گسل ها قرار داشته لذا زلزله خیز می باشند و وجود ساخت و ساز مقاوم در برابر تنش های انرژی درونی زمین را طلب می نماید. متاسفانه با وجود بلاخیز بودن ایران، شهرسازی و ساختمان سازی مطابق با استانداردهای مناسب ساخته نشده و مالکان بنا به سلیقه خود و بدون در نظر گرفتن مقاوم سازی در مقابل انواع بلایا، اغلب ساختمانهای ایران را ساخته اند. با توجه به گستردگی بلایای طبیعی در ایران ۹۰% جمعیت کشور در معرض خطرات ناشی از حوادث طبیعی هستند که از این منظر ایران در مقام ششم در دنیا می باشد. اهمیت مدیریت بحران آنجا بیشتر می شود که ایران ام القرای کشورهای اسلامی و تنها ابر قدرت اسلامی بوده و در معرض انواع بلایای طبیعی و انسان ساخت قرار دارد که لزوم محافظت دو چندان را طلب می نماید.[۱]

در سالیان پیش به واسطه نداشتن دانش مدیریت بحران اغلب کشورها تمرکز روی امداد و نجات در هنگام حوادث و بازسازی پس از آن داشتند که این تفکر در حال تغییر به لزوم آمادگی پیشگیری و مقاوم سازی قبل از وقوع بحران می باشد. با مرور بر بحران های گذشته همواره با آمار خسارتهای سنگین جانی و مالی روبرو می شویم که دانش مدیریت بحران به منظور پیشگیری و کاهش این آثار به کمک دولت ها و مردم آمده است. همچنین عواملی توسط انسان در حال توسعه و گسترش می باشد که در صورت بروز بلایای طبیعی و انسان ساخت، شدت آنها را افزایش داده و موجب افزایش خسارت های جانی و مالی خواهد شد از جمله:

  • افرایش تولید و مصرف انرژی درکشور.
  • افزایش استفاده از مواد شیمیایی درکشور.
  • ساخت ساختمانهای بلند و بزرگ.
  • ساخت تاسیسات های گسترده.
  • ساخت اماکن تجمعی متعدد.

 

۳- آمار سالیانه حریق شهر تهران

بررسی آمار سالیانه آتش سوزی های شهر تهران در شکل ۱ همواره یک شیب مثبت را نشان می دهد. تعداد آتش سوزی در سال ۸۱، ۶۶۱۱ مورد- سال ۸۲، ۶۷۸۷ مورد- سال ۸۳، ۷۸۴۶ مورد- سال ۸۵، ۹۱۵۰ مورد- سال ۸۶، ۱۲۸۹۲ مورد، سال ۸۷، ۱۳۸۰۳ مورد و سال ۸۸، ۱۶۰۷۳ مورد بوده است. در سالهای بین ۸۱ الی ۸۵ سرعت رشد دارای شیب آرامی بوده و در سال ۸۶ با رشد ۹/۴۰ درصدی نسبت به سال قبل از آن رشد قابل توجهی داشته است. این افزایش در بین ماه های خرداد تا آبان بوده و مربوط به تصرفهای معابر و گذرگاه ها با ۹/۸۵ درصد رشد، فضای سبز کشاورزی با ۹/۷۲ درصد رشد، و مسکونی با ۲/۳۲ درصد رشد بوده است. در سالهای ۸۷ و ۸۸ رشد حریق سال ۸۶ حفظ شده و با شیب آرام به صعود نامطلوب خود ادامه می دهد.

۹۰

شکل ۱: نمودار آمار آتش سوزی شهر تهران در سالهای ۱۳۸۱ الی ۱۳۸۸

۴-آمار خسارت سالیانه آتش سوزی

بررسی آمار خسارت های مالی آتش سوزی ها در سالهای ۱۳۸۱ الی ۱۳۸۸ مطابق شکل ۲ دارای یک شیب ثابت نمی باشد ولی بعد از جهش ناگهانی در سال ۸۶ حدود پیک حفظ شده و خسارتها به دو بخش قبل و بعد از سال ۱۳۸۶ قابل تقسیم می باشد. از دلایل افزایش خسارتها، ناآرامیهای چند سال اخیر در خیابانهای شهر می باشد. که خسارتهای زیادی به اموال عمومی و دولتی وارد آمد.

 

۹۱


شکل۲: نمودار خسارات مالی آتش سوزی ها برحسب میلیارد ریال بین سالهای ۸۱ الی ۸۸

 

 

۵- پراکندگی حریق در مناطق شهرداری تهران

در بررسی پراکندگی آتش سوزی ها در مناطق شهری، مناطق ۲، ۵ و ۱۵ دارای بیشترین تعداد آتش سوزی در سال ۱۳۸۸ بودند که یکی از دلایل آن وسعت این مناطق، تراکم جمعیت و حوادث ناشی از آن می باشد. منطقه ۲۲ به علت نوسازبودن و تراکم جمعیت پایین دارای کمترین آتش سوزی می باشد. جدول ۱ تعداد حریق در سال ۱۳۸۸ در مناطق شهرداری تهران را نشان می دهد.

 

جدول۱: آتش سوزی ۱۳۸۸ در مناطق شهرداری تهران را نشان می دهد.

۹۲

۶-توزیع آتش سوزی بر حسب نوع کاربری

در بررسی آتش سوزی تصرفات  آمار های بدست آمده به شرح جدول ۲ نشان می دهد بیشترین آتش سوزی ها به ترتیب در تصرفات معابر و گذرگاه ها، مسکونی، وسایل نقلیه و فضای سبز کشاورزی می باشد.

 

جدول۲: آمار آتش سوزی تصرفات در سال های ۸۷ و ۸۸

۹۳

 

۷- مکانیزم جهانی مواجه شدن با بحران

درگام اول مسئله آگاهی مطرح می باشد ما همواره باید تلاش کنیم مردم کشورها و مسئولان نسبت به بحران درک درست و مطلوبی داشته باشند با خطرات و نیازهای آن آشنا شوند و احتمال وقوع بحران را به عنوان بخش ثابت و عادی از زندگی خود در مناطق پرخطر قبول نمایند دولت ها و نهادهای مسئول و فعال باید اطلاعات لازمه خود را توسعه دهند. از جمله: اطلاعات اجرایی و اداری عمومی در شرایط بحرانی، اطلاعات مدیریتی و برنامه کنترلی، شناخت دقیق خطر وقوع بحران در هر منطقه، تعیین میزان و شکل آسیب رسانی یک بحران، ارزیابی دقیق تناوب و میزان بروز بحران، توصیف وظایف گروه ها و افراد سازمانی. در برنامه های پیشگیری وکاهش اثرات، برنامه ریزان مدیریت بحران به شناسایی خطرها و آسیب پذیری جوامع می پردازند در این میان توجه به خود جمعیت و آمارهای مربوط به آن درجهت برنامه ریزی برای سایر مراحل و آسیب پذیری افراد ضروری به نظر می رسد. شناسایی اقشار آسیب پذیر، جمعیت فعال، سنجش میزان سواد نسبت های جنسی و سنی و دیگر موارد دارای اهمیت می باشد. سیاست های مربوط به کاهش اثرات بلایا تنها وقتی عملی است که در اذهان عمومی مطلوب، آسان و قابل حصول باشد در بسیاری از مناطق که تهدیدات شناخته شده نیستند اقداماتی که مردم بتوانند با استفاده از آنها خودشان را محافظت کنند، مشخص نیست. برنامه ریزی برای کاهش اثرات بلایا بایستی بتواند فرهنگ ایمنی در حوادث را بین مردم گسترش دهد مشارکت مردم به عنوان یکی از ابزارهای مهم و قابل دسترسی به اهداف پیشگیری و کاهش اثرات بایستی در برنامه ریزی همواره در نظر قرار داشته باشد. در این زمینه ایجاد فرهنگ مشارکت از طریق آموزش  و اطلاع رسانی به مردم و نهادها بایستی برنامه ریزی گردد. از اقدامات اصولی در این بخش می توان به تاسیس مراکز تحقیقاتی جهت ارزیابی مقاوم سازی سازه ها و توسعه قوانین و مقررات و دانش ساختمان سازی جهت ساخت ساختمانهای مقاوم اشاره نمود.[۲]

آمادگی شامل اجزای مختلفی از جمله پژوهش، برنامه ریزی، آموزش، مانور، تمرین و دیگر موارد  می باشد. مطالعات مختلف جمعیتی در این مرحله می تواند به عنوان اصلی ترین برنامه کاربردی در جهت شناخت توانایی ها و قابلیت ها و نیز نقاط ضعف و آسیب پذیری جوامع و سیستم مدیریت بحران کمک نماید. اطلاعات سنجش سطح سواد، نسبت های سنی و شناختی جامع از گروه های هدف در نظام آموزشی مدیریت بحران در سطوح مختلف آموزش تخصصی و عمومی و…. در برنامه ریزی و نحوه اجرای برنامه های آموزشی مدیریت بحران مورد نیاز می باشد.

داشتن آمارهای جمعیتی از قبل آماده شده درخصوص ویژگی ها و ساخت جمعیت میتواند در مرحله واکنش به بلایا موثر باشد زیرا آمار کل جمعیت تاثیرپذیر و شناخت و برآورد نیازهای آنان و میزان آسیب وارد شده جهت برنامه های مقابله بسیارکمک کننده و موثر است. در امداد و نجات و نیز در ارائه سریع نتایج ارزیابی سانحه جهت برنامه ریزی برای رفع سریع موانع ایجاد شده می توان به کمک اطلاعات و آمارهای جمعیتی، عملیات در مرحله بازسازی و بازتوانی و نیز اسکان موقت و دایم می توان با استفاده از آمارهای جمعیتی نحوه تخصیص منابع و نیز شناسایی نیازهای افراد و نیز جلوگیری از هجوم جمعیت غیرساکن در منطقه آسیب دیده به این مهم دست یافت. در امر بازسازی، مردم به عنوان مجریان اصلی بازسازی خانه ها و شهر خود می توانند به شمار آیند و در این مرحله خود مردم بهتر از سایر افراد نیازهای خود را می شناسند و در جهت رفع آنان بهتر اقدام می کنند که این مهم در نحوه تخصیص منابع بسیار کمک کننده است و از هدر رفتن سرمایه و توان جامعه جلوگیری می کند.[۴]

 

۸- اصلاح رویکرد پیشگیری درمدیریت بحران

ابعاد وسیع خسارات ناشی از بلایای طبیعی و انسان ساخت در جهان سبب شده که پژوهش های گسترده ای در زمینه بهینه کردن راهکارهای اقتصادی افزایش آمادگی در برابر بحران ها انجام شود متاسفانه نگرش حاکم بر زمین لرزه در ایران، قبول خسارت زا بودن آن است بدین معنی که مردم و دولت پذیرفته اند که زمین لرزه و حوادث می کشد و خسارت می زند و پس از آن باید با امداد و نجات به کمک مصدومان شتافت و بازسازی انجام داد. بیمه زمین لرزه و حوادث یکی از مواردی است که بدون کوچکترین مطالعه علمی نسبت به آن در کشور اعمال می شود بدون آنکه به پیامدهای شرایط حاکم بر آن توجه شود. متاسفانه درباره آتش سوزی و حوادث نیز تنها دیدگاه جبران خسارت است، بدون توجه به اینکه بیمه حوادث چقدر میتواند در جهت اصلاح شرایط ساخت و ساز و تشویق به بهسازی مفید واقع شود. شاید به جرات بتوان گفت که یکی از مهمترین ابزارهای کشورهای توسعه یافته برای جبران و کاهش خسارت های ناشی از حوادث، بیمه است. در چنین کشورهایی بیمه علاوه بر جبران خسارت، به منظور تشویق در جهت ساخت و ساز صحیح و ایمن استفاده می شود. با وجود این در کشور ایران با شرایط کنونی حاکم بر بیمه حوادث، این بیمه نه تنها نخواهد توانست جبران کننده خسارت های مالی باشد بلکه تهدیدی جدی بر ساخت و ساز صحیح خواهد بود. با وجود اینکه همه ما اعتقاد به پیشگیری قبل از بحران داریم اما التزام عملی به آن نداشته و در مراحل مدیریت بحران آن چنان که باید به مرحله مقاوم سازی و پیشگیری پرداخته نمی شود. حتی مدیران سازمان های بحران مدار نیز توجه بیشتر بر مقابله دارند. از نمونه های بارز آن نا ایمنی اکثر مراکز تجاری و صنعتی در ایران از جمله بازار تهران می باشد که به صورت ماهانه دچار آتش سوزی میگردد با توجه به اینکه یکی از پیامدهای ثانویه زلزله و بحران ها، آتش سوزی ها و انفجارات فیزیکی و شیمیایی میباشد که آثار تخریب بحران را چند برابر می نماید لزوم توجه به ایمن سازی را مشخص می سازد.

 

 

۹- مشخصات نقاط پرخطر

درگذشته نقش و تاثیر برنامه ریزان شهری در هدایت و توسعه شهری کمرنگ بود و بیشترین تاثیر به وسیله مهندس عمران به عنوان متصدیان برنامه ریزی و عمران شهر اعمال می شد. این مهندسین به یک مکان از نظر ساختاری و ساختمانی و این که آیا یک ساختمان مقاومت لازم را در برابر زلزله دارد می نگرند. البته در قبل از آن و حتی در ساختمانهای کم ارتفاع کنونی ساخت و ساز توسط افراد غیرمتخصص انجام می شده و می شود.

امروزه با توجه به رشد سریع شهر نشینی و توسعه جمعیت، تاسیسات و ساختمانها، درک ویژه ای از بلایای طبیعی و حوادث و ابزارهای مقابله با آنها نیازاست. هاسنر(۱۹۸۹) چهار راه را برای مقابله با بلایای طبیعی به جامعه علمی به شرح زیر معرفی می کند:

  • تعیین مکان های پرخطر.
  • جمع آوری و ثبت مدارک و داده های بلایای طبیعی و حوادث.
  • انجام تحقیقات و پژوهشهایی برای کشف ارتباط بین بلایا و دیگر اثرات آنها (ازجمله آتش سوزی).

۴- تهیه واجرای برنامه هایی برای بهبود آگاهیهای عمومی درباره بلایا، اثرات و اهمیت آنها.

در جوامع کنونی ممکن است حتی مدیران و دست اندرکاران برنامه ریزی از پتانسیلهای بلایا آگاهی کامل نداشته باشند و یا اینکه به اینگونه موارد کمتر اهمیت دهند. در این موارد جوامع شهری به طور حتم بیش از پیش، بیشتر از نواحی روستایی در معرض خطر بلایا قرار  دارند. سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) به منظور ارزیابی خطر جغرافیایی از جنبه های کمک درتشخیص نواحی با خطر بالا، جمعیت های در خطر بیشتر، نقشه های پهنه بندی خطر سیل، شرایط ناپایداری دامنه ها(لغزش وریزش)، نقشه های توزیع و پراکندگی جمعیت، صنایع، کاربریهای تجاری و غیره توسعه یافته است. همچنین مطالعات طرح جامع به عنوان مثال از جنبه های بررسی ذخایر زیرزمینی، توسعه زیرساخت ها و برنامه ریزی شبکه حمل ونقل می تواند با چارچوب تجزیه و تحلیل خطر کامل شود. ارزیابی خسارت، توانایی برای برآورد و محاسبه اثرات بلایای آینده بر روی جمعیت و ساخت و سازهای شهری به منظور انجام اقدامات موثر برای کاهش خسارت می باشد. در تعیین نقاط پرخطر به مواردی از جمله جمعیت بالا، مسیر گسل ها، تاسیسات زیرزمینی، لوله کشی گاز و سوخت و برق و آب و غیره، ساختمانها با ارتفاع زیاد و زیربنای بالا، بافت فرسوده، دسترسی نامناسب به اماکن و محتویات پرخطر (مواد منفجره، مواد شیمیایی، انباشت کالا) توجه  می شود.

 

۱۰- پتانسیل خطر درتهران

شهر تهران بیش از نیمی از امکانات و منابع کشور را اعم از وجود وزارتخانه ها، بنگاه های اقتصادی بزرگ (بازارتهران)، سازمانها و نهادهای مادر تخصصی حیاتی، امکانات و تجهیزات پزشکی، رفاهی و تفریحی و غیره را درون خود جای داده و تقریباً ۴/۱۱ درصد جمعیت کل کشور را دارا می باشد و با توجه به جمعیت شناور که از شهرهای اطراف شامل کرج، شهریار، قلعه حسن خان (شهرقدس)، چیتگر، دماوند، رودهن و بسیاری دیگر از شهرک های اقماری در تهران تردد دارند این درصد بسیار بیش از این می باشد. درصورت بروز هرگونه مشکل جدی که منجر به آسیب پذیری امکانات موجود شود، پیامدهایی با شدت و ضعفهایی بوجود آورده، منتهی به عقب ماندگی کشور درحوزه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، نظامی و بهداشتی خواهد شد. که جبران این نوع خسارت و حتی رسیدن به نقطه سر به سر پیشین بسیار سنگین و نیازمند سالها وقت با صرف هزینه های گزاف است. در بعضی مواقع بروز برخی از بحران ها در پایتخت ممکن است جبران ناپذیر بوده و شهر را در تمام زمینه ها فلج کرده و مشکلات عدیده ای در سطح ملی مواجه نماید. از نقاط پرخطر تهران میتوان به بازار تهران، تراکم جمعیت در نقاط مختلف تهران، انبارهای نفت شمال غرب، شمال شرق وجنوب تهران، خطوط لوله سوخت در زیر شهر تهران و پراکندگی آن در ساختمانها، بافت های فرسوده، ساختمان سازی در کنار مسیل ها، بیمارستانها، پاساژ ها، مترو، کارخانجات جنوب و غرب تهران اشاره نمود.[۵]

 

۱۱- کمبودها وعوامل بازدارنده ایمن سازی تهران

در هنگام ساخت یک شهر باید کلیه ملاحظات ایمنی و امنیت شهر در دراز مدت مد نظر بوده و برای تامین، حفظ و نگهداری آن برنامه های جامع وکاملی را اجرا نمود. محدوده مرکزی تهران قاجاریه در منطقه ای امن واقع گردید و توسعه اطراف آن بر روی گسلها بوده و در توسعه شهر تهران ایمنی و امنیت مورد توجه واقع نشده است. در سالهای پس از انقلاب به علت شروع جنگ تحمیلی و دوران بازسازی و رقابت های سیاسی، مجال مدیریت مناسب توسعه شهر فراهم نبوده است. از عوامل موثر در روند کند بازسازی و ایمن سازی شهر تهران عوامل زیر را می توان نام برد:[۳]

  • عدم مشارکت مردم و نهادها در ایمن سازی اماکن.
  • کمبود قوانین و مقررات ایمنی و ضوابط.
  • کمبود سازمانها و آزمایشگاه های کنترل کیفیت از نظر ایمنی.
  • عدم اعتقاد به پیشگیری توسط مردم و مسئولین و به ویژه مدیران ذیربط.
  • ضعف در سیستم های نظارت بر ساخت وسازها.
  • عدم مسئولیت پذیری مالکان و سودجویی آنها.
  • فقدان قانون جامع مدیریت بحران، ایمنی وآتش نشانی.
  • فقدان سازمان ملی آتش نشانی و مدیریت بحران کشور.
  • کمبود اعتبارات ملی ایمنی.

۱۰- ضعف فرهنگ ایمنی در بین مدیران ارشد و مردم.

۱۱- عدم آموزش صحیح وکامل مردم برای دفاع از خود در مقابل حوادث.

۱۲- عدم توجه به پتانسیل ها و نیروهای مردمی.

 

۱۲- راهکارهای ایمن سازی وکاهش اثرات بلایا

بلایای طبیعی و حوادث، دستاوردهای توسعه را در معرض خطر قرار می دهند. در مرحله کاهش اثرات بلایا عناوین مهمی شامل موارد زیر مورد توجه می باشد:

  • بهبود مشارکت مردم برای توسعه ایمنی و بهداشت.
  • سرمایه گذاری های اساسی در موارد ایمنی (عزم ملی و حمایت های حکومتی).
  • بهبود نظارت بر ایمنی در هنگام ساخت (مبحث ۱ الی ۲۰ مقررات ملی ساختمان).
  • ایجاد بستر توانایی اجرایی کردن مقررات و استانداردها.
  • بازدید دوره ای از اماکن عمومی و پرتردد و ارائه دستورالعمل ایمنی با حمایت های لازم قانونی.
  • رفع موانع و بهبود ایمن سازی صنایع وکارخانجات، انبارها و باراندازها.
  • بهره برداری از تجارب کشورهای موفق.
  • اصلاح ضوابط و دستورالعمل ها.
  • سبک سازی ساختمانها با رعایت فاکتورهای ایمنی.

۱۰- عدم احداث ساختمانها بر روی گسل.

۱۱- تدارک معابر خروج اضطراری مناسب و ایمن.

۱۲- محافظت از عناصر حساس و آسیب پذیر.

۱۳- تجهیز اماکن و تاسیسات شهری به امکانات و سیستم های ایمنی مناسب.

۱۴- فرهنگ سازی ترویج ایمنی، افزایش آگاهی مسئولان و مردم.

۱۵- تعریف پروژه ایمن سازی اماکن پرخطر مانند بازار تهران، بافت فرسوده.

 

۱۳- نتیجه گیری

به طور قطع ارتقای شاخص ایمنی شهرها نیازمند بسترسازی فرهنگی و مدیریتی است که محتاج  سال های طولانی فعالیت می باشد در این زمینه نیازمند آگاه سازی افکار عمومی، جلوگیری از توازی و ناهماهنگی و تغییرات مکرر در اقدامات و فعالیت ها در زمینه مدیریت حوادث انسان ساخت، بلایای طبیعی و پدافند غیرعامل، لزوم تهیه طرح مناسب راهبردی ایمن سازی قانونی شهرها  با پوشش کلیه متغیرها و حمایت های ملی از آن (با مشارکت کلیه متخصصان و حلقه های مرتبط)، پیش بینی طرح های ساختاری و عملیاتی مناسب طبق اولویت ها و با تقدم رویکرد مدیریت مهندسی نرم افزاری می باشیم. بحث مدیریت بحران در کشور یک مقوله جوان است و مجموعه شرایط به طور کلی در نظر گرفته شده و هنوز جزئیات آن به خوبی تعریف نشده است و نیازمند برنامه های جداگانه ای برای مدیریت بحران در ساختارهای آن هستیم.

 

۱۴-منابع

[۱]عبداللهی مجید، مدیریت بحران در نواحی شهری، سازمان شهرداریهای کشور، ۱۳۸۲

[۲]بهینافرد، مهدی، بررسی امکان به کارگیری راه های کنارگذار برای ارتقاء مدیریت بحران در راه های برون شهری، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران، ۱۳۸۷

[۳]براتی، داود و رهبر، ناصر، فنون آتش نشانی و مدیریت بحران ژاپن، نشر شهر، ۱۳۸۹

[۴]ابراهیمی مجدد، محسن، حفاظت و انطباق زیرساخت های بحرانی شهر تهران، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، تهران، ۱۳۸۷

[۵] Jica The Comprehensive Earthquake Disaster Managment plan

for The City of Tehran, Tehran, 2006

[۶] Earthquake Disaster Reduction in urban Area vol.4, Number 2, July 1997, university Of Tokyo

 

 

نویسنده :

نمایشگاه cpse نمایشگاه isaf نمایشگاه cpse
چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 0

ساملباس کار خادمچهارمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSEتبليغات تبليغات تبليغات تبليغات تبليغات
test