پنج شنبه ۸ تیر ۱۳۹۶ - Thursday 29 June 2017
کد خبر : 17560
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۰:۲۳
بازدید: بازدید: 411

مقاله

آتش نشان داوطلب نگاهی به تاریخچه آتش نشانی وقوانین ودستورالعمل ها


۶۳۶۲۰۴۳۹۳۱۶۴۰۳۶۶۱۷
مشارکت به معنای عام آن از دیرباز با زندگی انسان پیوند داشته و همراه با تحول و تکامل او رشد یافته است. علیرغم شکل گیری اندیشه مشارکت در تمامی ابعاد زندگی ، هنوز آن گونه که باید و شاید شاهد گسترش مشارکت در همه ابعاد زندگی نیستیم .

به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست "بامنا"؛

رسول شاه محمدی

کارشناس ایمنی و بهداشت حرفه ای shahmohamadi125@gmail.com

مقدمه

مشارکت به معنای عام آن از دیرباز با زندگی انسان پیوند داشته و همراه با تحول و تکامل او رشد یافته است. علیرغم شکل گیری اندیشه مشارکت در تمامی ابعاد زندگی ، هنوز آن گونه که باید و شاید شاهد گسترش مشارکت در همه ابعاد زندگی نیستیم . یکی از مهمترین عواملی که از گسترش سریع مشارکت جلوگیری می کند عبارت است از نبود فلسفه­ای که زیر ساز کوشش های مشارکت جویانه را فراهم آورده و فهم آنرا آسان گرداند و به آن تعهد بیافریند می باشد و مشارکت پدیده ای ذهنی است که باید بر اساس نیاز و ضرورت به صورت جزئی از فرهنگ مردم درآید اما بدون یک فلسفه کار ساز و راهگشا چگونه می توان به این مهم دست یافت ؟ در شرایطی که مشارکت در همه زمینه های زندگی مردم ، به صورت مفهومی کلیدی، برای انگیزش و تعهد و تحول بیشتر پذیرفته شده است ، نیاز به چهارچوب نظری راهگشایی که بر پایه آن بتوان از مشارکت تعریفی سزاوار کرد و به کوششهای بشری در این زمینه جهتی کارساز داد ، بیش از پیش احساس می شود.

واژه مشارکت(Participation)از نظر لغوی به معنای درگیری با امور و تجمع برای رسیدن به یک منظور خاص می باشد . در مورد معنای اصطلاحاتی آن بحثهای فراوانی شده است ولی در مجموع می توان جوهره اصلی آنرا « درگیری ، فعالیت و تأثیرپذیری» دانست با پذیرش این جوهره برخی از صاحب نظران مدیریت ، تعریف زیر را برای مشارکت ارائه نموده اند : « مشارکت درگیری ذهنی و عاطفی اشخاص در موقعیتهای گروهی است که آنانرا بر می انگیزد تا برای دست یابی به هدفهای گروهی یکدیگر را یاری دهند در مسئولیت کار شریک شوند».

هر نوع مشارکت مستلزم نوعی «تشخیص و استقلال فردی» به بیان دیگر افرادی اقدام به مشارکت می کنند که احساس آزادی ، کرامت و هویت فردی نمایند ، احساس«خودمختاری»  منجر به افزایش مشارکت و احساس «دگر مختاری» در نقطه مقابل آن قرار دارد . البته برای مشارکت تنها احساس خودمختاری و داشتن شخصیتی مستقل و منسجم کافی نیست بلکه نوعی احساس مسئولیت در قبال منافع فردی و جمعی نیز ضرورت دارد ، تنها در این حالت است که فرد می تواند به صورت خلاق ، و سازنده حرکت کند برای پرورش انسانهایی که در عین استقلال فردی نسبت به سرنوشت جامعه و دیگران نیز حساس باشند.

با گسترش فعالیت شهرداری تهران در سال‌های اخیر و لزوم گسترش فضاهای‌ایمن و تعمیق فرهنگ‌ایمنی، ‌در سطح شهر تهران، برنامه‌هایی در دستور کار قرار گرفت. ایجاد «خانه­های ایمنی»یکی از اقدامات مهم و اساسی برای حفط ایمنی شهری بوده است. مجموعه خانه ایمنی تشکلی مردمی و داوطلبانه در سرای محلات است که با آموزش نکات و اصول ایمنی و پیشگیری از خطر در جهت ارتقا و  نهادینه سازی فرهنگ ایمنی و آمادگی شهر و شهروندان در مواجهه با حوادث طبیعی، شهری و حوادث با منشاء انسانی در سطح محلات فعالیت می نماید. بی­گمان بدون مشارکت مردمی در همراهی با آتشنشانی­ها، این سازمان به خوبی از عهده انجام وظایف خود بر نخواهد آمد، زیرا آنچه در پیشگیری از بروز حادثه سهم اساسی دارد، آگاهی شهروندان از اصول ایمنی و کاربرد آنها در زندگی روزانه­شان است. بر همین اساس تحقیق حاضر  نگاهی به تاریخچه آتش نشانی وقوانین ودستورالعمل ها ”   آتش نشان داوطلب میپردازد.

بیان مسئله

امروزه موضوع ایمنی یکی از اساسی ترین نیازهای زندگی بشر و در واقع بستر زندگی در شهر را تشکیل می دهد . ایمنی را مجموعه اقداماتی دانسته اند که برای رفع و یا کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از حوادث انجام می شود . مهم ترین سازمان تأمین کننده ایمنی در شهر آتش نشانی است . این سازمان در مرحله نخست با انجام اقدامات پیشگیرانه همانند آموزش و توصیه های ایمنی تلاش در کاهش حوادث دارد و در مرتبه دوم به هنگام بروز حوادث به مقابله با آنها می پردازد بی گمان مشارکت مردمی در همراهی با آتش نشانیها ، این سازمانها را در انجام وظایف خود به نحو مطلوب تری یاری می رساند .

زیرا آنچه در پیشگیری از بروز حادثه سهم اساسی دارد ، آگاهی شهروندان از اصول ایمنی و به کار بردن آنها در زندگی روزمره است بنابراین کسب آمادگیهای مقابله با آتش سوزی و آشنایی به اصول خودیاری جهت نجات خود و خانواده و همنوع یکی از وظایف مهم هر شخص می­تواند باشد ، البته روشن است که آموزشهای لازم را در این زمینه می بایست سازمانهای مسئول تأمین ایمنی شهر به شهروندان ارائه دهند ، از آنجایی که آتش نشانی در بسیج کردن تمامی نیروها به دلیل فراهم نبودن شرایط و بسترهای قانونی وساختاری نمیتواند مانند یک نیروی نظامی عمل نماید و پس از رخداد یک حریق یا حادثه یکباره نیروهای بی شماری را اعزام کند .

و با توجه به اینکه تأخیر در رسیدن نیروی عملیاتی آتش نشانی  عدم اطلاع رسانی بهنگام  ترس و بی مبالاتی و سرانجام بی کفایتی عامل انسانی یکی از عمده ترین دلایل گسترش آتش سوزی و ایجاد خسارات فراوان است لذا اشاعه و ارتقاء سطح فرهنگ ایمنی در بین افراد جامعه و سرانجام تشکیل نیروی داوطلب آتش نشانی و سازماندهی افراد شایسته و علاقمند یکی از ضروریات و حقایق انکار ناپذیر در زمینه امور ایمنی است .

اگر چه در شرایط کنونی این نیروی عظیم مردمی به دلیل عدم آشنایی با نوع حوادث و نیز وسایل و تجهیزات آتش نشانی و همچنین عدم احراز تعریف و شرح وظایف اجرایی در قبلا اینگونه حوادث ، نمی توانند اقدامات لازم و ضروری را قبل از رسیدن نیروی آتش نشانی انجام دهند و از طرفی نیروهای حرفه ای آتش نشانی نیز در عین نیازمندی به نیروهای مردمی ، نه تنها در عمل نتوانسته اند از وجود آنان استفاده مناسب بنمایند بلکه حضور آنان را به دلیل عدم سازماندهی لازم ، مانع عملیات دیده و همواره برای مطرود نمودن نیروی مردمی از مساعدت نیروهای نظامی و انتظامی بهره می­گیرند لیکن ضرورت تشکیل نیروی آتش نشانی افتخاری(داوطلب) در کشور که بر مبنای یاری رساندن به خود و کمک به دیگران استوار می باشد هر روز بیش از پیش احساس شده و در واقع برای هرکس یک وظیفه ملی و اجتماعی محسوب و کلیه افراد جامعه باید با آمادگی کامل ، اجرای این اصل مهم و حیاتی را منظور نظر داشته و عمل نمایند .

زیرا بهنگام بروز در حادثه ای هیچ فرد با عاطفه و نوعدوستی نمی تواند با بی تفاوتی شاهد نابودی جان و مال انسانها باشد ، بنابراین برای هرشخص ، فراگیری اصول و فنون نجات امداد و نجات و آشنایی با تشکیلات سازمانی آتش نشانی ها ضروری است که خوشبخانه از آنجا که پایه فرهنگ عمومی مردم کشور ما بر تعالیم عالیه اسلامی و اخلاق انسانی متکی است نیل به این گونه اهداف بسی سهل و آسان است.

پیشینه تحقیق

باور های کهن: ۱)نشانی از آتش در اساطیر یونان یافته می شود. ۲) رومی ها آتش می پرسیتیدند و نیرویش را احترام می کردند. ۳) اولین تشکیلات آتش نشانی سازمان دهی شده و به امپراطوری رم بر میگردد. ۴)باتوجه به شواهد وقراین در ایران باستان نیز گروه های خاموش کننده آتش وجود داشته است.

تاریخچه ثبت شده: آتش ابتدا بیشتر در تجارت و صنعت استفاده میشده است. پس از سقوط امپراطوری رم برای بیش از ۱۰۰۰ سال توانایی های حقیقی آتش دیده نشد

تاریخچه ی نزدیک و نشان های سرویس حریق:۱ ) در طول جنگ های صلیبی دسته های شوالیه ها تحت دستوراتی سازمانده شده بودند. ۲) دستورالعمل جان مقدس از هاسییتالیرز. ۳) دستور شوالیه ها از مالتا (خیلی از لوگو های آتش نشانی در  کشور های اسکاندیناوی از صلیب مالتا برگرفته شده است). نشانه ی دستورالعمل جان مقدس صلیب قرمز بود . نشانه ی شوالیه های مالتا صلیب بود

قرون وسطی:  ۱)انگلیس یک مجموعه ی کامل از آیین نامه های حریق را گسترش داد. ۲) تمامی مالکین باید نردبان هایی برای فوریت های اضطراری داشته باشند. ۳)حریق بزرگ لندن در ۱۶۶۶ اتفاق افتاد. ۴) بسیاری از پیشرفت ها در طول ۲۰۰ سالی که در پی آمد اتفاق افتاد. ۵)تشکیلات آتش نشانی سازماندهی شده و صنعت ایمنی از حریق ساخته شد ۶)همچنین تکنولوژی پیشگیری از حریق نیز افزایش پیدا کرد.

سال های نزدیک آمریکایی: ۱) مهاجران کارها(تمرین های آتش نشانی ) را از اروپا آوردند. ۲) نخستین قوانین با پیشگیری از حریق سروکار داشتند. ۳) در سال ۱۶۵۳علامت های اتش به منظور نشانه گذاری خانه های بیمه شده استفاده می شود . ۴)در سال ۱۷۰۰آتش نشانی بوستون با تشکیلات دولت می جنگید. روسای اتش نشانی در بوستون انتخاب شده اند. ۵) ایجاد انجمن حریق ۱۷۱۸ ۶) شرح دوره ی داوطلبانه  ۷) بنجامین فرانکلین نخستین فرمانده هی حریق آمریکا دانسته میشود . بسیاری از اشکال مهم دیگر مورد بحث در ایجاد کمپانی های حریق است. ۸) ۱۸۰۰-۱۸۵۰ بسیاری از آتش نشانی ها ترقی کردند. ۹) اندروگرا تا کاپ کلاه ایمنی حریق آمریکایی را توسعه داد. در سال ۱۸۵۰با ایجاد حریق در شهر سین سیناتی اوهایو با  شورش داوطلبان در طول یک حریق در شهر سین سیناتی اوهایو احتماع کردند که در سال ۱۸۵۳منجر به ایجاد یک نیروی آتش نشانی تمام وقت حقوق بگیر شدند. ۱۰) امروزه نیمی از سرویس های حریق ایالت متحده هنوز داوطلب هستند .

سال های جنگ داخلی(کشوری-مدنی): ۱) جنگ داخلی نقش بزرگی را در تاریخ خدمات آتش نشانی آمریکا ایفا کرده است. ۲) ساختار فرماندهی و کنترل تاسیس شد. ۳) بعد از جنگ سربازان کارآموزده دنبال کار می گشتند وبسیاری به خدمات سازمان آتش نشانی در آمدند. ۴) سگ های دالماسی به منظور آرام کردن اسب های کشند ه موتور آتش نشانی استفاده می شدند. ۵) بعد از جنگ علامت صنفی و درجات در خدمات آتش نشانی استفاده می شد. ۶) نواختن شیپور(آتش نشانی) یک نشان اقتدار شد. ۷) در سال ۱۸۷۳فرماندهان آتش نشانی انجمن ملی مهندسین آتش را تشکیل دادند.. ۸) امروزه به عنوان انجمن بین الملی فرماندهان حریق شناخته می شود. ۹) با وجود پیشرفت ها حریق شهرهای بزرگ را ویران می کند.

آشوب صنعتی:  ۱) هنری پارولی سیستم آب پاش اتوماتیک را اختراع کرد. ۲) منجر به تشکیل نمایندگی بین المللی حفاظت از حریق شد. ۳) شروع تحقیق اصلی مهندسی آتش  ۴) هشدار حریق ساخته شد.(دتکتور) ۵) در طول این زمان بیشتر اطلاعات در هیدرولیک انجام شد ۶)دانیل های نخستین دستگاه هوایی را طراحی کرد

شروع قرن بیستم: ۱)آتش نشان ها اتحادیه کار را تشکیل دادند انجمن بین المللی آتش نشان ها ۲) جلوگیری از تلفات حریق های بزرگ ۳) در سال ۱۹۲۰کد های حریق ساختمان در طول این زمان ساخته شد.  ۴)نگرانی در مورد کمیت و کیفییت آموزش خدمات آتش نشانی ۵)در سال ۱۹۳۱کمیته ی آموزش تشکیل شد. ۶)شماره ی آگاهی آتش نشانی ۱۵۵ سری های ۴۴ توسط آموزش حر فه ای فدرال ساخته شد. ۷)تمامی تمرین خدمات آتش نشانی و آموزش بر اساس این اسناد بود. ۸)کمترین استانداردها ساخته شد برای تمرین سطح ورودی پرسنل آتش نشانی ۹)منجربه شناخت آتش نشانی به عنوان یک شغل جدا و مجزا شد

تکنولوژی انتقال دفعات تغییر: ۱) بعد از جنگ جهانی اول موتور احتراق منبع نیروی انتخابی بود ۲) وسایل نقلیه موتوری یکسانی می توانستند پمپ کننده شلنگ را حمل کنند و تجهیزات مورد نیاز برای دسترسی به آب را حمل می کنند. ۳)طراحی جدید کمپانی موتور ترکیبی سه گانه نامیده می شد

اثرات جنگ جهانی دوم: ۱) در طول جنگ چندین پروژه ی نظامی حریق اتفاق افتاد. ۲) توسعه روش حمله ی غیر مستقیم  ۳) دو کتاب مهم منتشر شد عبارتند از “استراتژی و روش های آتش نشانی و حمله” و “خاموش کردن آتش های درونی”۴)فرونشاندن حریق های مایع اشتعال پذیر ۵) نتیجه ی ساخت وتولید  کف های پیشرفته بود. ۶) تکنولوژی تجهیزات حفاظت فردی پیشرفت کرد. ۵)تکنولوژی لوله پیشرفت کرد. ۷) استفاده از بی سیم برای موتورهای حریق ارتباطات را توسعه داد. ۸) موتورهای دیزلی شناخته شدند. ۹) شغل و وظایف آتش نشانی به وجود آمد . ۱۰) جستجو و نجات قسمتی از خدمات آتش نشانی شد.EMSسرویس.

خدمات آتش نشانی مدرنیزه: ۱) عملیات آتش نشانی تغییر نکرد. ۲) ابزار کامل شد. ۳) اطلاعات نیم عمر ۴)تکنولوژی کهنه

خدمات آتش نشانی امروزی: ۱) حدود ۳۳۰۰۰سازمان آش نشانی در ایالات متحده تخمین زده می شود. ۲) در ۱۹۷۰دولت فدرال تشخیص داد مشکلات حریق کشورها تغییر کرده است. ۳) کمیسیون ملی پیشگیری از حریق و کنترل تاسیس شد. ۴) مدارک امریکایی منتشر شده سوخته شده. ۵)منجر به ایجاد اداره ی حریق ایالات متحده و توسعه ی آکادمی ملی حریق شد. ۶) امروزه خدمات آتش نشانی یک سیستم متنوع و پیچیده ی دارد. ۶) تغییرات سخت بسیاری از فرصت ها و مبارزه ها ۷)آموزش های ادامه دار و توسعه و پیشرفت بسیاری مهارت های جدید مورد نیاز ۸)آتش نشان ها فراخوانده خواهد شد به منظور پاسخگویی هنگامی که سوانح جامعه را به خطر می اندازد آنها خدمت می کنند انجام وظیفه می کنند و آنها باید آماده باشند

نجات جان و مال از آتش به عنوان ماموریت اصلی باقی می ماند. آتش نشانی هنوز شغل پیوسته رو به تکاملی است. آینده ی آتش نشانی بسیاری فرصت ها و نبایدها را در بر خواهد داشت. آتش نشان ها به ادامه ی یادگیری و توسعه پیشرفت مهارت نیاز دارند وقتی فن آوری ها و روش ها پیشرفت میکند.

تجارب جهانی در تشکیل گروههای داوطلب آتش نشانی: نگاهی به تجربیات کشورهای جهان نشان می دهد که در بیشتر آنها به ویژه کشورهای توسعه یافته ، مشارکت مردم در فعالیتهای ایمنی و امدادی در سطح بالایی قرار دارند .

برای نمونه در کنار نیروهای حرفه ای آتش نشانی ، تعداد بسیار بیشتری نیروی داوطلب وجود دارند که در فعالیتهای آتش نشانی مشارکت دارند . کشور آلمان در این زمینه نمونه قابل توجهی است

در این کشور دو دسته بریگاد ( ۱) آتش نشان وجود دارد . نخست بریگادهای آتش نشانی حرفه ای و دوم بریگاردهای آتش نشانی داوطلب ، در تمامی شهرهای آلمان گروههای آتش نشانی داوطلب وجود دارد وشهرهایی که جمعیت آنها از صد هزار نفر بیشتر است در کنار این گروه ، گروههای آتش نشانی حرفه ای نیز وجود دارد . مقایسه تعداد داوطلبان و نیروی حرفه ای آتش نشانی نشان می دهد که تعداد آتش نشان داوطلب نزدیک به ۶۰ برابر آتش نشانان حرفه ای است . در جمهوری فدرال آلمان ۲/۱ میلیون نفر عضو فعال درنزدیک به ۳۵۰۰۰ بریگاد آتش نشانی داوطلب و ۰۰۰/۲۰ عضو فعال نیز در ۱۰۰ بریگاد آتش نشانی حرفه­ای به کار مشغولند . این آمار به روشنی نشانگر سهم عظیم مشارکت مردمی در تأمین ایمنی شهرهای آلمان است.

در ایتالیا نیز نیروهای داوطلب فعالیت دارند . این افراد کسانی هستند که بطور عادی مشاغل دیگری دارند اما در هنگام اضطرار برای امدادرسانی فرا خوانده می شوند ، همانند نیروهای حرفه ای لباس فرم و تجهیزات دارند و در هر ایالت زیرنظر اداره ایالتی آتش نشانی به خدمت مشغولند ، تنوع نیروهای داوطلب شامل شهروندان عادی ، گروههای داوطلب غیرنظامی ، انجمنها و تشکل های غیر حرفه ای است در سراسرکشور ایتالیا ۵/۰۰۰/۰۰۰ نفر نیروی داوطلب در بیش از ۶۰۰۰ انجمن سازمان یافته اند .

در کشور چین نیز بیش از ۱۳۵۰۰۰ دسته آتش نشانی داوطلب وجود دارند که در حدود ۱۰ میلیون نفر عضو دارد .

کشورهای انگلستان  ژاپن  ایالات متحده آمریکا  از دیگر کشورهای پیشرو در زمینه جلب مشارکتهای مردمی جهت تأمین ایمنی شهر و شهروندان هستند . عمده اقدامات گروههای داوطلب در کشورهای مذکور عبارتند از :

الف) امداد رسانی در زمان وقوع بلایای طبیعی و حوادث غیرطبیعی

ب) مقابله با عو امل تهدید کننده زندگی انسانها مانند آلودگی ناشی از متصاعد شدن ترکیبات سمی در هوا و رودخانه و زمین

ج) نجات افراد زیرآوار مانده یا ناپدید شده بر اثر سیل و زلزله

د) کمکهای اولیه و خدمات پزشکی

ه) نظارت و پیشگیری از آتش سوزی در جنگل ها

و) واحد مخابرات غیر حرفه ای

ز) آموزش غواصی

ح) بر عهده گرفتن تأمین غذا و اقامتگاه سانحه دیدگان در سوانح و حوادث.

نویسنده :

نمایشگاه cpse نمایشگاه isaf نمایشگاه cpse
چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
ارسال نظر شما
انتشار یافته : ۰ در انتظار بررسی : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.


ساملباس کار خادمچهارمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSEتبليغات تبليغات تبليغات تبليغات تبليغات
test